مقاله حقوق خصوصی

ﺧﻂ مشیﻫﺎ و روش‌ﻫﺎی ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺳﻮد

گروه حقوقی: در سال‌های اخیر یکی از روش‌های درآمد که رونق هم پیدا کرده است سرمایه‌گذاری در شرکت‌های مختلف و استفاده از سودی است که آنها به سهامداران خود می‌دهند. در این باره و براساس معیارهای اقتصادی ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺎﻟﻲ ﺷﺮکت‌ها و ﻣﻮﺳﺴﺎت اﻧﺘﻔﺎﻋﻲ‌، در ﺳﻮد ﻳﺎ زﻳﺎن آﻧﻬﺎ ﺧﻼﺻﻪ می‌ﺸﻮد.‌ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﻴﺎﻧﮕﺮ ﺳﻮدآوری ﺑﺎﺷﺪ ﺷرکت‌ها ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﻗﺪام ﺑﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺳﻮد کنند در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل گاهی ﺷﺮکت‌ها ﺑﻨﺎ ﺑﻪ دﻻﻳﻠﻲ از ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺳﻮد ﺑﻴﻦ ﺳﻬﺎﻣﺪاران ﺧﻮدداری ﻣﻲ‌کنند دراﻳﻦ ﻣﻮارد ﺷﺮکت‌ها ﺳﻮد ﺧﺎﻟﺺ ﺳﺎﻟﻴﺎﻧﻪ را ﺑﻪ ﺳﻮد اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ اﺿﺎﻓﻪ می‌کنند. در ادامه در قالب چند پرسش و پاسخ به بررسی این مورد می‌پردازیم.

در یک شرکت سهامی سهامدار هستم، مدتی است از تقسیم سود سر باز می‌زنند و درباره علت این موضوع نیز توضیحی نمی‌دهند، علت این مورد چیست؟
از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻠﻞ ﺗﻘﺴﻴﻢ نکردن ﺳﻮد در ﺷﺮکت‌های ﺳﻬﺎﻣﻲ ﻣﺸﻜﻞ ﻛﻤﺒﻮد ﻧﻘﺪﻳﻨﻴﮕﻲ ﻳﺎ ﻗﺼﺪ ﺷﺮﻛﺖ ﺑﺮای ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری درﻃﺮح‌های آﺗﻲ است.

در شرکت تجاری معتبر مقداری سهام خریداری کرده‌ام. قرار است سود به صورسالانه پرداخت شود اما نمی‌دانم به چه روشی آن را پرداخت می‌کنند ممنون می‌شوم اگر در این باره اطلاعاتی در اختیار من قرار دهید.
بهﻄﻮر ﻛﻠﻲ ﭘﺮداﺧﺖ ﺳﻮد ﺳﻬﺎم ﺑﻪ ﺳﻪ ﺷﻜﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻧﺠﺎم می‌شود ﻛﻪ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺳﻮد ﺳﻬﺎم ﺑه ﺼﻮرت ﭘﺮداﺧﺖ ﻧﻘﺪی، ﻏﻴﺮ ﻧﻘﺪی و در ﻗﺎﻟﺐ ﺳﻬﺎم ﺟﺪﻳﺪ (ﺳﻬﺎم ﺟﺎﻳﺰه) اﺳﺖ.

برابر قانون یک شرکتی سهامی چطور باید سودهای خود را تقسیم کند؟
در ﻗﺎﻧﻮن ﺗﺠﺎرت ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻣﺤﺪودیت‌هایی ﺑﺮ ﻧﺤﻮه ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺳﻮد وﺿﻊ ﺷﺪه اﺳﺖ در ﻗﺎﻧﻮن ﺗﺠﺎرت اﻳﺮان ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻣﻮارد 90 و 140 می‌ﺘﻮان اﺷﺎره کرد، ﺑه‌ﻤﻮﺟﺐ ﻣﺎده 90 ﻗﺎﻧﻮن ﺗﺠﺎرت‌، ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺳﻮد اﻧﺪوﺧﺘﻪ ﺑﻴﻦ ﺻﺎﺣﺒﺎن ﺳﻬﺎم ﻓﻘﻂ ﭘﺲ از ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻣﺠﻤﻊ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺟﺎﻳﺰ و در ﺻﻮرت وﺟﻮد ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺗﻘﺴﻴﻢ ده درﺻﺪ از ﺳﻮد وﻳﮋه ﺳﺎﻟﻴﺎﻧﻪ ﺑﻴﻦ ﺻﺎحبان ﺳﻬﺎم اﻟﺰاﻣﻲ اﺳﺖ و ﺑﺮابر ﻣﺎده 140، ﻫﻴﺎت ﻣﺪﻳﺮه ﻣﻜﻠﻒ اﺳﺖ‌ ﻫﺮ ﺳﺎل ﻳﻚ ﺑﻴﺴﺘﻢ از ﺳﻮد ﺧﺎﻟﺺ ﺷﺮﻛﺖ را ﺑﻪ‌ﻋﻨﻮان اﻧﺪوﺧﺘﻪ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﻣﻮﺿﻮع کند. ﻫﻤﻴﻦ ﻛﻪ اﻧﺪوﺧﺘﻪ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ1/10 ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺷﺮﻛﺖ رﺳﻴﺪ ﻣﻮﺿﻮع ﻛﺴﺮ آن اﺧﺘﻴﺎری اﺳﺖ و در ﺻﻮرت اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻛﺴﺮ 1/20 ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺎ زﻣﺎﻧﻴﻜﻪ اﻧﺪوﺧﺘﻪ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ 1/10 ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺑﺎﻟﻎ شود اداﻣﻪ ﻳﺎﺑﺪ، اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛﻪ ﻳﻜﻲ از ﻋﻮاﻣﻞ ﺗﺼﻮﻳﺐ اﻳﻦ ﻣﻮاد ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺣﻘﻮق ﺳﻬﺎﻣﺪاران ﺧﺼﻮﺻﺎ ﺳﻬﺎﻣﺪاران ﺧﺮد اﺳﺖ ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻛﻪ ﺷﺮﻛﺖ درﺻﻮرت ﺳﻮد آوری ﻫﺮ ﺳﺎل ﻣﻜﻠﻒ ﺑﻪ ﭘﺮداﺧﺖ ﺳﻮد با ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻘﺮر ﺑﻪ ﺳﻬﺎﻣﺪاران شده است.

یک شرکت سهامی دارد. دفترهای شرکت نشان دهند سود است ما الان نقدینگی برای پرداخت ندارم و علت این موضوع را هم نمی‌دانم!
در ﻣﻮاردی، ﺻﻮرﺗﺤﺴﺎب ﺳﻮد و زﻳﺎن ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه ﺳﻮد ﺑﺎﺷﺪ وﻟﻲ ﻋﻤﻼ ﻧﻘﺪﻳﻨﮕﻲ ﻻزم ﺑﺮای ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺳﻮد ﻣﻮﺟﻮد ﻧﺒﺎﺷﺪ ﻋﻠﺖ اﻳﻦ اﻣﺮ می‌ﺘﻮاﻧﺪ ﻧﺎﺷﻲ از اﻧﺒﺎﺷﺖ ﺳﻮد ﺧﺎﻟﺺ ﺷﺮﻛﺖ در دارایی‌هاﻳﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﻣﻄﺎﻟﺒﺎت واﺳﻨﺎد درﻳﺎﻓﺘﻲ و ﻧﻴﺰ ﻣﻮﺟﻮدی ﻛﺎﻻو ﺳﺎﻳﺮ دارایی‌ها ﺑﺎﺷﺪ، اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺒﻨﺎی ﺣﺴﺎﺑﺪاری ﺗﻌﻬﺪی ﻛﻪ ﺷﻨﺎﺧﺖ دراﻣﺪﻫﺎ و ﻫﺰﻳﻨﻪ‌ﻫﺎ را ﺑﻪ ﻣﺤﺾ ﺗﺤﻘﻖ آﻧﻬﺎ و ﺑﺪون ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ درﻳﺎفت‌ها و ﭘﺮداخت‌های ﻧﻘﺪی به عمل ﻣﻲ‌آورد ﻧﻴﺰ می‌تواﻧﺪ ﻣﻮﺟﺐ اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﺷﻮد در ﭼﻨﻴﻦ ﺣﺎﻟﺘﻲ ﺷﺮﻛﺖ باوجود ﻧﺸﺎن دادن ﺳﻮد در ﺻﻮرت‌های ﻣﺎﻟﻲ ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ آن ﻧﺒﻮده و در ﺻﻮرت اﺻﺮار ﻳﺎ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺳﻬﺎﻣﺪاران ﺑﻪ درﻳﺎﻓﺖ ﻧﻘﺪی ﺳﻮد ، ﺷﺮﻛﺖ را ﺑﺎ ﻣﺸﻜﻞ ﻣﻮاﺟﻪ ﺧﻮاﻫﺪ کرد.

یکی از دوستان به من توصیه کرده است برای این که مجبور نباشم سود زیادی پرداخت کنم از بانک وام بگیرم. دو سئوال دارم، اول اینکه این روش قانونی است و دوم اینکه با وام چطور می‌توان سود کمی را پرداخت کرد؟
بله این روش قانونی است. درباره سئوال دوم هم باید بدانید که در ﻋﻤﺪه ﻣﻮارد ﺷﺮﻛﺖ‌ﻫﺎ ﺑﺎ ﻓﺮصت‌های ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاری ﻳﺎ ﺗﻜﻤﻴﻞ و ﮔﺴﺘﺮش ﻳﺎ ﺗﺠﻬﻴﺰ داراﻳﻲ‌ﻫﺎی ﺧﻮد ﻣﻮاﺟﻪ و ﻻزم ﺑﺪاﻧﻨﺪ ﺗﺎ ﺳﻮد ﺳﺎﻻﻧﻪ را ﺻﺮف اﻳﻦ ﻓﺮﺻﺘﻬﺎ کنند و ﮔﺎهی ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ ﺷﺮکت‌ها از ﻃﺮﻳﻖ ﺑﺪﻫﻲ (‌اﺧﺬ وام از ﺑﺎﻧﻚ ،اﻧﺘﺸﺎر اوراق ﻗﺮﺿﻪ…) ﻣﻮﺟﺐ می‌ﺸﻮد ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺪﻫﻲ ﻛﻤﺘﺮ از ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺳﻤﻲ آن ﺷﻮد زﻳﺮا ﻫﺰﻳﻨﻪ‌ﻫﺎ‌ی ﺑﺪﻫﻲ از درآﻣﺪ ﻣﺸﻤﻮل ﻣﺎﻟﻴﺎت ﻛﺴﺮ ﺷﺪه و در ﻋﻤﻞ ﻣﺎﻟﻴﺎت ﻛﻤﺘﺮی ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺮﻛﺖ ﭘﺮداﺧﺖ میﺸﻮد ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﻋﻠﺖ ﺑﺴﻴﺎری از ﺷﺮکت‌ها ﺗﺮﺟﻴﻊ می‌دﻫﻨﺪ از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺑﺪﻫﻲ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﻋﻠﺖ ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪه‌ای از در آﻣﺪ آﻧﺎن ﺻﺮف ﺑﺎز ﭘﺮداﺧﺖ ﻫﺰﻳﻨﻪ‌ﻫﺎ ﺑﺪﻫﻲ ﺷﺪه و ﻣﺒﻠﻎ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻴﻦ ﺳﻬﺎﻣﺪاران ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ‌ﻳﺎﺑﺪ.

شرکتی داریم که سهامداران خرد و زیادی دارد، تصمیم به سرمایه‌گذاری داریم و سود بیشتری به سهامداران بدهیم اما این سهم را نمی‌توانیم در تاریخی که قول داده‌ایم پرداخت کنیم، این کار قانونی است و از سوی شما توصیه می‌شود؟
این کار برابر قانون تجارت است و منع قانونی ندارد. اما این را در نظر داشته باشید که ﺧﺮﻳﺪ ﺳﻬﻢ از ﻃﺮﻳﻖ اﺷﺨﺎص ﺣﻘﻴﻘﻲ و ﺣﻘﻮﻗﻲ در ﺷﺮکت‌ها ﺳﻬﺎﻣﻲ ﺑﺎ اﻫﺪاف ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﺮاﺳﺎس ﻧﮕﺮش و ﺷﺮاﻳﻂ ﺧﺎص ﺧﺮﻳﺪار ﺻﻮرت می‌گیرد ﺧﺮﻳﺪاران ﻋﻤﺪه ﻏﺎﻟﺒﺎ ﺑﺎ ﻫﺪف ﺑﻠﻨﺪ ﻳﺎ ﻣﻴﺎن ﻣﺪت ﻣﺜﻞ ﺗﺎﺛﻴﺮ در ﺗﺼﻤﻴﻢ‌ﮔﻴﺮی‌ﻫﺎ، ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ‌، اﻓﺰاﻳﺶ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻬﺎم، ﺧﺮﻳﺪ و ﻓﺮوش …. و ﺧﺮﻳﺪاران ﺟﺰء ﻋﻤﺪﺗﺎ‌ ﺑﺎ ﻫﺪف درﻳﺎﻓﺖ ﺳﻮد ﺳﺎﻟﻴﺎﻧﻪ ‌ﻳﺎ ﺧﺮﻳﺪ وﻓﺮوش ﺳﻬﺎم و ﺑﻬﺮه ﻣﻨﺪی از ارزش اﻓﺰوده ﺻﻮرت ﻣﻲ ﮔﻴﺮد. ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺷﺮﻛﺘﻲ ﺑﺎ ﻛﺜﺮت ﺳﻬﺎﻣﺪاران ﺧﺮد ﻣﻮاﺟﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻋﺪم ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺳﻮد در ﻛﻨﺎرﺳﺎﻳﺮﻣﺴﺎﺋﻞ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻴﺘﻮاﻧﺪ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﺒﻌﺎت ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮای ﺳﻬﺎﻣﺪاران و ﺷﺮﻛﺖ ﺷﻮد.

سود خالص شرکت‌ها در هر سال مالی چطور محاسبه می‌شود؟
ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﺎده 237 قانون تجارت ﺳﻮد ﺧﺎﻟﺺ ﺷﺮﻛﺖ در ﻫﺮ ﺳﺎل ﻣﺎﻟﻲ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از درآﻣﺪ ﺣﺎﺻﻞ از ﻫﻤﺎن ﺳﺎل ﻣﻨﻬﺎی ﻛﻠﻴﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ‌ﻫﺎ و اﺳﺘﻬﻼﻛﺎت و ذﺧﻴﺮﻫﺎ… و ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﺎده239 ﺳﻮد ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از ﺳﻮدﺧﺎﻟﺺ ﺷﺮکت‌ها ﻣﻨﻬﺎی زﻳﺎن‌های ﺳﺎل ﻗﺒﻞ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﻛﺴﺮ اﻧﺪوﺧﺘﻪ‌ﻫﺎ.

تقسیم سود چگونه صورت می‌گیرد؟
این مورد در ﻣﺎده 240 قانون تجارت پیش‌بینی شده است و براین اساس ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺳﻮد ﭘﺲ از ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻣﺠﻤﻊ ﻋﻤﻮﻣﻲ و اﺣﺮاز اﻳﻨﻜﻪ ﺳﻮد ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻘﺴﻴﻢ وﺟﻮد دارد و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺒﻠﻎ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻘﺴﻴﻢ اﻧﺠﺎم ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﭘﺮداﺧﺖ ﺳﻮد ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻇﺮف8 ﻣﺎه از ﺗﺼﻤﻴﻢ ﻣﺠﻤﻊ ﺑﺎﻳﺪ اﻧﺠﺎم ﭘﺬﻳﺮد و ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺠﻤﻊ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﭘﺮداﺧﺖ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻫﻴﺎت ﻣﺪﻳﺮه ﻧﺤﻮه ﭘﺮداﺧﺖ را ﻣﺸﺨﺺ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد.

سود سهام را نمی‌دهند. سه سال است سودی از شرکتی که سهامدارش هستیم دریافت نکرده‌ایم، بعد از شکایت این افراد چطور مجازات می‌شوند؟
ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﺎده 258، اﺷﺨﺎص زﻳﺮ ﺑﻪ ﺣﺒﺲ ﺗﺎدﻳﺒﻲ از ﻳﻜﺴﺎل ﺗﺎ ﺳﻪ ﺳﺎل ﻣﺤﻜﻮم ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ‌. 1- رﺋﻴﺲ و اﻋﻀﺎی ﻫﺌﻴﺖ ﻣﺪﻳﺮه و ﻣﺪﻳﺮ ﻋﺎﻣﻞ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻪ ﺑﺪون ﺻﻮرت داراﻳﻲ و ﺗﺮازﻧﺎﻣﻪ ﻳﺎ ﺑﻪ اﺳﺘﻨﺎد ﺻﻮرت داراﻳﻲ و ﺗﺮازﻧﺎﻣﻪ ﻣﺰور ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﻮﻫﻤﻲ را ﺑﻴﻦ ﺻﺎﺣﺒﺎن ﺳﻬﺎم ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻛﺮده ﺑﺎﺷﻨﺪ؛ 2- رﺋﻴﺲ و اﻋﻀﺎی ﻫﺌﻴﺖ ﻣﺪﻳﺮه و ﻣﺪﻳﺮ ﻋﺎﻣﻞ ﺷﺮﻛﺖ ﻛﻪ ﺗﺮازﻧﺎﻣﻪ ﻏﻴﺮواﻗﻊ برای ﭘﻨﻬﺎن داﺷﺘﻦ وﺿﻌﻴﻴﺖ واﻗﻌﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﺑﻪ ﺻﺎﺣﺒﺎن ﺳﻬﺎم اراﺋﻪ ﻳﺎ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻛﺮده ﺑﺎﺷﻨﺪ.

No votes yet.
Please wait...

درباره‌ی ابوالقاسم شم آبادی

(حقوق عمومی) -مدرس دانشگاه-صاحب امتیاز انتشارات حقوقی عدلیه-ارتباط با ابوالقاسم شم آبادی: shamabadi.abolghasem@yahoo.com تلفن: ۰۲۱۶۶۹۲۱۰۰۲ ۰۲۱۶۶۵۸۱۷۴۸

همچنین ببینید

✅🛑✅برنامه ریزی آزمون دکتری 99 ( شاخه حقوق خصوصی)

برای مطالعه بیشتر به کانال تخصصی دکتری حقوق مراجعه کنید: 🛑کانال تخصصی دکتری حقوق:@PHDDOkTORI ✔️به …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *