سرخط خبرها

کارکرد های پلیس اجتماع محور در پیشگیری از جرم

توفیق نیروی انتظامی در رسیدن به این اهداف کمک بزرگی در کاهش جرم خواهد داشت. نقشی که این فعالیت پلیس در جامعه ایفا می‌کند، به این ترتیب است که با همکاری شهروندان مانع از وقوع جرایم در جامعه می‌شود، بدین ترتیب که اختلافات را در مراحل اولیه حل می‌کند و مانع از آن می‌شود که به مرحله وقوع جرم برسد. اما برای اینکه ببینیم منظور از پلیس اجتماع‌محور چیست و چه نقشی در پیشگیری از جرم دارد، به گفت‌وگو با کارشناسان پرداخته‌ایم.

یک کارشناس حقوق جزا و جرم شناسی با بیان این که پلیس اجتماع‌محور در واقع همکاری مشترک بین پلیس و جامعه برای حل و مقابله با مشکلات جامعه است، می‌گوید: در این رویکرد پلیس دیگر تنها نگهبان امنیت و قانون نخواهد بود، بلکه در بین اعضای جامعه نیز حضور فعالی خواهد داشت.
مهدی ظهوریان خاطرنشان می‌کند: در نگاه پلیس اجتماع محور، ماموران در ماشین‌های گشت و دور از دسترس، تبدیل به عناصری از جامعه می‌شوند. از سوی دیگر اعضای جامعه نیز از انفعال سابق فاصله گرفته و به شکل فعال در ارتقای امنیت و کیفیت محله مشارکت می‌کنند. بنابراین، پلیس اجتماع‌محور می‌کوشد با تغییر رفتار مردم و سازمان‌های پلیس و ایجاد نوعی تعامل دو طرفه در این بین، به اهداف پیشگیری و کنترل جرایم نایل آید.
این وکیل دادگستری ادامه می‌دهد: استراتژی‌های پلیس اجتماع محور متعدد است و ارتباط تنگاتنگی با جامعه مذکور و فرهنگ حاکم بر آن دارد، اما مهم ترین اصل در آن، بر قراری حسن‌نیت بین پلیس و اجتماع است، به نحوی که دیوار بی‌اعتمادی و دوری معمول بین مردم و پلیس، به عنوان یک نهاد نگاهبان از بین می‌رود. روندی که ممکن است در برخی اجتماعات نیازمند صرف زمان بسیار باشد.
برای این امر، می‌توان از دوایر مخصوص پلیس اجتماع محور بهره برد. کادری آموزش دیده که می‌داند نحوه تعامل با مردم عادی و برقراری ارتباط نزدیک با آنان چگونه است و از تحمل و حوصله دو چندان نسبت به سایر نیروهای پلیس برخوردار و با دغدغه‌های معمول جامعه آشناست.وظیفه اصلی و کلیدی این قشر آموزش دیده برقراری ارتباط بین محله و پلیس است.
وی در بیان مفهوم اجتماع می‌گوید: در پلیس اجتماع محور، جامعه بایستی به اندازه کافی کوچک و علاوه بر آن دارای مرز مشخص جعرافیایی باشد. علاوه بر آنچه گفته شد، لازم است که اعضای آن دارای وابستگی مشترک به یک فرهنگ یا عرصه جغرافیایی باشند تا بتوان به آن اجتماع گفت.

چرا پلیس اجتماع محور؟
این کارشناس حقوقی در مورد چرایی وجود پلیس اجتماع‌محور توضیح می‌دهد: امروزه صنعتی شدن و پدیدار گشتن شهرها و اجتماعات مدرن، بسیاری از کارکردها و ارتباطات سنتی درون اجتماعی را کمرنگ کرده است، به نحوی که اثر گذاری نهادهای خانواده، اماکن مذهبی و…به شدت تحت تاثیر قرار گرفته و از این رو امکان نظارت و ایجاد ارزش‌های مشترک را مانند سابق ممکن نمی‌سازد. ظهوریان خاطرنشان می‌کند: پلیس اجتماع محور می‌کوشد تا با دوباره احیا سازی این نهادها، حضور آنان را در جامعه موثرتر سازد. به علاوه از دیگر نهادهای جدید و تاثیر گذار نیز غافل نمی‌شود و آنان را نیز برای کمک به رفع مشکلات سازماندهی می‌کند. بنابراین پلیس می‌کوشد که جامعه‌ای متکی بر خود بسازد که در این راه، فعالیت مشترک مقامات محلی، مردم، تجار، آژانس‌های عمومی‌ و خصوصی، ساکنان، اماکن مذهبی، مدارس و بیمارستان‌ها نقش به سزایی دارند.

تفاوت های پلیس اجتماع محور با پلیس سنتی
این وکیل دادگستری در پاسخ به این سوال که آیا پلیس اجتماع محور منافاتی با پلیس سنتی دارد یا خیر، می‌گوید: روش‌های سنتی مبارزه با جرم عملا در کشف و پیشگیری از حجم بالایی از جرایم کارایی ندارند، به همین منظور پلیس اجتماع محور در قالب مکملی برای روش‌های سابق پدید آمده است. هر چند در برخی موارد نیز باعث تجدید نظر در تاکتیک‌های سابق پلیس شده است. در واقع روش‌های سنتی مبارزه با جرم باید با روش‌های جدید ترکیب شده تا با همکاری اجتماع، باعث پیشگیری از جرم، کاهش ترس از جرم و ارتقای سطح زندگی شود.
ظهوریان ادامه می‌دهد: این همکاری برای یافتن مشکلات و بحران‌هاست. با این همکاری علل جرم کشف شده و با رفع آن وقوع جرم منتفی می‌شود، زیرا در بسیاری از موارد، افراد شریف نیز می‌توانند مرتکب جرایم بزرگ شوند.
وی در بیان این که عوامل دوری پلیس از اجتماع چیست، توضیح می‌دهد: فنآوری جدید، نقش موثری در دوری پلیس از جامعه داشته است. برای مثال ورود خودرو باعث تحول پلیس‌های گشت پیاده به گشت‌های سواره شده است که سطح ارتباط آنان با جامعه را کاهش می‌دهد و یا ورود انسرینگ‌ها و تلفن، میزان مواجهه مستقیم پلیس و مردم را به کمترین حد خود رسانیده است. به این موارد، بزرگی اجتماعات و ناچاری پلیس به استفاده از گشت‌های تصادفی به جای ماموران ثابت محلی را می‌توان افزود.

ارکان اصلی پلیس اجتماع محور
یک کارشناس دیگر حقوق جزا و جرم شناسی به بیان ارکان اصلی پلیس جامعه محور می‌پردازد و می‌گوید: مشارکت جامعه و حل مسئله به صورت مشترک، دو رکن پلیس جامعه‌محور هستند. حامد پورغلام در بیان رکن اول، یعنی مشارکت در جامعه می‌گوید: پلیس باید جامعه را در احساس نیاز و درخواست برای کنترل و مبارزه با جرم سهیم کند و در نتیجه برآیند نیروهای پلیس و اجتماع به سمت مهم ترین نگرانی‌های جامعه سوق داده شود. وی در توضیح حل مسئله مشترک می‌گوید: باید نگرانی‌های جامعه با مشارکت آن کشف شود و درمان مناسب برای این نگرانی‌ها با جلب نظر جامعه یافت شود.

چگونگی عملیاتی کردن پلیس اجتماع محور
این کارشناس حقوقی در مورد چگونگی عملیاتی کردن پلیس اجتماع‌محور می‌گوید: روش‌های مختلفی در این خصوص وجود دارد که هر کدام باید جداگانه بررسی شود. برنامه‌ریزی سپس اجرا، اولین روش است و مناسب برای مواردی که پلیس شناخت جامعی از محیط و اجتماع دارد. در این شیوه با طراحی یک استراتژی از پیش تعیین شده، نهادها، افراد درگیر با طرح و در نهایت اهداف، به صورت برنامه ای مدون می‌شود.این روش این ایراد را دارد که پس از گذر از اهداف تعیین شده، جایگزینی برای آنان قرار داده نشود و یا در برآورد نیازها اشتباه صورت گرفته باشد.
برنامه ریزی و اجرای همزمان، روش دوم است. در این روش همراه با شروع فعالیت پلیس اجتماع محور، برنامه ریزی نیز دستخوش تحول می‌شود. اجرا با برنامه ریزی محدود، روش سوم است و در مواردی موثر است که شناخت پلیس و جامعه از هم محدود بوده، با شروع طرح می‌خواهیم اولین گام های ارتباط را برقرار سازیم و در خلال آن به نیازها و مشکلات دست یابیم. این روش این محدودیت را داراست که نسبت به دو راهکار پیشین، کندتر است، هرچند ضریب موفقیت بالا تری را به دنبال دارد.
وی تاکید می‌کند: بدیهی است که تمامی ‌این معضلات بایستی با مشارکت مردم و نهادهای جامعه محلی، ریشه یابی و روش مبارزه کارآمد با همفکری اتخاذ شود، به نحوی که جامعه خود را بخشی از راه حل تلقی کند.

پیشگیری از جرم در قالب پلیس جامعه‌محور
این کارشناس حقوق جزا و جرم شناسی در مورد جایگاه پلیس اجتماع‌محور در پیشگیری از جرم توضیح می‌دهد: امنیت یکی از حقوق شهروندان است و مهم ترین نهادی که در این خصوص مشغول فعالیت است، پلیس و نیروی انتظامی است. اما پلیس چگونه می‌تواند با مشارکت جامعه، میزان جرایم را کاهش دهد و با همیاری مخاطبان حق، امنیت را در جامعه گسترش دهد؟ پورغلام بعد از طرح این سوال توضیح می‌دهد: همان گونه که گستره حضور و تاثیرگذاری امنیت به تمامی نقاط پنهان و آشکار تحولات و تغییرات اجتماعی کشیده شده، بنابراین حضور و دوام آن نیز مشخصا تحت تاثیر متغیرهای متعددی واقع می‌شود که در مسیر ارتقای امنیت، هرگونه بی‌توجهی یا حذف آن واحدها می‌تواند آن طرح را به بخشی‌نگری واداشته و در بسیاری از اوقات، خود آن طرح را به سمت رفتارهای ضد امنیتی و یا حداقل مقاومت‌های عمومی در قبال طرح مزبور گرایش دهد. بر این اساس ضمن ارزشی و ارجمند خواندن طرح ارتقای امنیت اجتماعی که محصول معاونت امور اجتماعی و سال‌ها مطالعه و تحقیق واحد مطالعات اجتماعی نیروی انتظامی است و البته باید برای رسیدن به سرمنزل مقصود، مورد حمایت همه جانبه واقع شود، تربیت پلیس جامعه‌محور که بتواند مجری شایسته و کارآمدی برای اجرا و به ثمر رساندن طرح‌ها و برنامه‌های این‌چنینی باشد، بایسته و لازم است.
از این رهگذر، بهبود شاخص‌های بهره‌وری تا بیش از ۳۰ درصد در ناجا قابل حصول بوده و بنابراین تمرکز جهت پیشگیری از جرایم و ناامنی و در نهایت گسترش احساس امنیت به همراه توسعه فرهنگ‌سازی و آموزش و مشارکت همگانی را در پی خواهد داشت.
غلامی توضیح می‌دهد: امنیت مفهومی است که دارای ابعاد مختلف می‌باشد. تمامی این ابعاد باید به درستی عمل کنند، در غیر این صورت هر رکنی که به درستی عمل نکند، منجر به اخلال خواهد شد. امروزه یکی از مشکلات اصلی ما در حوزه عملیاتی و یا اجرایی کردن تصمیمات که به پلیسی کردن حوزه دخالت حاکمیت در امور اجتماعی منجر می شود، همانا عدم توازن در عمل به وظایف، توسط ادارات و سازمان‌های ذیربط است. در وضعیت حاضر، تنها با اتکاء به پلیس جامعه محور است که می‌توان اجتماع را از انحرافات مصون داشت. وی در پاسخ به این سوال که چگونه پلیس جامعه محور باعث کاهش جرایم در جامعه می‌شود و هدف پیشگیری از جرم را تحقق می‌بخشد،می‌گوید: پلیس جامعه‌محور امروز قادر است با توجه به موقعیت اجتماعی خود، بسیاری از منازعات و دعاوی را قبل از رسیدن به سطح درگیری و خشونت و ورود به وادی جرم، مرتفع کند و به صورت مسالمت‌آمیزی پایان دهد.البته دو ابزار ضروری جهت ایفای چنین نقشی در جامعه توسط پلیس، اختیار و اعتماد است.
اساسا افزایش اختیارات پلیس و اعطای نقش داوری به وی در بسیاری از منازعات به ویژه حقوقی و خانوادگی، می‌تواند ضمن قضازدایی و کاهش دامنه جرم، موجبات افزایش قانون‌مداری و توسعه فرهنگ نظم و انضباط در اجتماع شود. ارتقای امنیت اجتماعی آرزویی است که مردم با علاقه وافر و حس نیاز به آن می‌توانند کمک حال مدافعان و مجریان آن باشند، اگر در تمامی مراحل طراحی و اجرایی کردن آن وظایف و عمل به آنها مشخص شود و تحت نظارت و پیگیری مستمر قرار گیرد.
با توجه به آن چه گفته شد، نقش پلیس جامعه‌محور در کاهش جرایم بدین ترتیب است که عوامل ایجاد جرم را با همکاری شهروندان از بین می‌برد و مانع از آن می‌شود که اختلافات به مرحله وقوع جرم برسند.

منبع:حمایت

 

No votes yet.
Please wait...

درباره ی ابوالقاسم شم آبادی

(حقوق عمومی) -مدرس دانشگاه-صاحب امتیاز انتشارات حقوقی عدلیه-ارتباط با ابوالقاسم شم آبادی: shamabadi.abolghasem@yahoo.com تلفن: 66965272 -021

همچنین ببینید

بلیط هواپیما – partoticket.ir

سامانه تیکت یاب یک موتور جستجو گر بلیط هواپیما می باشد که بلیط های چارتری …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *