ورود، خروج و اخراج اتباع بیگانه

 

مسعود فیروزکوهی

دانشجوی کارشناسی حقوق دانشگاه آزاد اسلامی واحد رباط کریم

 

اصل آزادی ورود، اقامت و خروج بیگانگان

انستیتو حقوق بین الملل در سال ۱۹۳۹، موضوع «آزادی خروج از کشور» را به عنوان یک حق برای اتباع خارجی به دولت­ها توصیه کرده است. این حق در کنوانسیون­های بعدی سازمان­های بین المللی، نظیر جامعه ملل و سازمان ملل متحد نیز مورد تأکید قرار گرفته است. ایران به عنوان یکی از کشورهای امضا کننده «کنوانسیون وضع پناهندگان و پروتکل آن» بر اساس ماده ۲۶ این کنوانسیون، حق رفت و آمد را برای اتباع خارجی به رسمیت شناخته است. با وجود این نباید فراموش کرد که رفت و آمد و اقامت در هر کشوری من جمله ایران تابع قوانین مرتبط با نظم عمومی است. اتباع خارجی ملزم به رعایت تشریفات تعیین شده از سوی ایران برای ورود و اقامت هستند و تنها مأموران کنسولی و نمایندگان سیاسی بیگانه و افراد خانواده آن­ها به شرط عمل متقابل از این تشریفات معاف خواهند بود.

بنابراین یکی از اصول پذیرفته شده در حقوق بین الملل، اصل آزادی ورود و خروج و اقامت بیگانگان است، که اصولاً کشورها برای ورود اتباع بیگانه به قلمرو حاکمیت خود، یکسری شرایط و مقررات را اعمال خواهند نمود. بدین معنی که ورود اتباع بیگانه به سرزمین یک کشور، نیاز به داشتن گذرنامه (پاسپورت) و هم چنین روادید (ویزا) خواهد بود.

در ماده ۱ قانون راجع به ورود و اقامت اتباع بیگانه در ایران مصوب ۱۳۱۰ چنین آمده است: «هریک از اتباع خارجه برای ورود و خروج از ایران باید اجازه مأمورین مربوطه ایران را تحصیل نمایند.» بدیهی است که عدم رعایت این قانون یعنی ورود و اقامت غیر قانونی باعث اعمال قوانین تنبیهی و اخراج اتباع خارجی از کشور خواهد شد.

فصل اول: ورود اتباع بیگانه

برای ورود به هر کشور ارائه دو سند یا مدرک لازم و ضروری است: ۱- گذرنامه یا پاسپورت ۲- روادید یا ویزا

* گذرنامه یا پاسپورت

گذرنامه سند تشخیص هویت بین المللی هر شخص است و در واقع یکی از مدارک شناسایی رسمی است که از سوی دولت­ها برای شهروندانشان صادر می شود. با این مدرک دولت مربوطه از دیگر دولت­ها اجازه می خواهد تا به شهروندان مربوطه اجازه گذر و یا ورود به خاک آن کشور را بدهند.

 گذرنامه مهم­ترین سندی است که هر شخص برای ورود به کشوری یا خروج از آن، باید داشته باشد.

ماده ۱ قانون گذرنامه مصوب ۱۰/۱۲/۵۱ گذرنامه را چنین تعریف نموده است: «گذرنامه سندی است که از طرف مأموران صلاحیت­دار دولت مذکور در این قانون برای مسافرت اتباع ایران به خارج و یا اقامت در خارج و یا مسافرت از خارج به ایران داده می شود».

بنابراین اتباع ایران برای خروج از کشور و یا اقامت در خارج و یا مسافرت از خارج به ایران، باید گذرنامه داشته باشند. و صدور گذرنامه منوط به ارائه اسنادی است که هویت و تابعیت ایرانی تقاضا کننده را ثابت می نماید.

* انواع گذرنامه

 گذرنامه طبق ماده ۷ قانون گذرنامه مصوب ۱۰/۱۲/۵۱ بر سه قسم است؟

گذرنامه سیاسی- گذرنامه خدمت- گذرنامه عادی

الف) گذرنامه سیاسی: گذرنامه­ای است که وزارت خارجه برای مقامات سیاسی برای انجام مأموریت­های سیاسی صادر می نماید.

* برای شخصیت­های زیر گذرنامه سیاسی صادر می شود:

 ۱- رهبر

۲- رئیس جمهور

۳- رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، رئیس مجلس شورای اسلامی، رئیس قوه قضاییه، معاون اول رئیس جمهور، اعضای شورای نگهبان، تولیت آستان قدس رضوی، وزراء دولت جمهوری اسلامی ایران و معاونان رئیس جمهوی.

۴- نمایندگان مجلس شورای اسلامی، اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام، اعضای شورای عالی امنیت ملی، نمایندگان مجلس خبرگان رهبری و اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی.

۵- رئیس دیوان عالی کشور، دادستان کل کشور، رئیس دیوان عدالت اداری، رئیس و دادستان دیوان محاسبات، معاونان رئیس قوه قضاییه، رئیس سازمان بازرسی کل کشور، رئیس دفتر مقام معظم رهبری، رئیس کل بانک مرکزی و رئیس سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران.

۶- رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، رئیس ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران و جانشینان ایشان، فرماندهان نیروهای سه گانه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ارتش جمهوری اسلامی ایران، فرماندهی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، فرماندهان حفاظت اطلاعات نیروهای یاد شده.

۷- نمایندگان مستقیم مقام معظم رهبری با معرفی رئیس دفتر ایشان، نمایندگان ویژه رئیس جمهور یا معاون اول رئیس جمهور به معرفی دفتر ایشان، نمایندگان ویژه هیأت وزیران جهت مأموریت­های خاص به معرفی دفتر هیأت دولت و روسای دفاتر روسای قوای سه گانه و مجمع تشخیص مصلحت نظام.

۸- روسای بنیاد مستضعفان و جانبازان، سازمان تبلیغات اسلامی، بنیاد شهید انقلاب اسلامی، جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران، کمیته ملی المپیک جمهوری اسلامی ایران و استانداران کشور و شهردار تهران.

۹- روسای جمهور سابق، نخست وزیران سابق، معاونان اول سابق رئیس جمهور، روسای سابق مجلس شورای اسلامی، روسای سابق قوه قضاییه، اعضای سابق شورای عالی قضایی با معرفی بالاترین مقام دستگاه مربوطه.

۱۰- مشاوران مقام معظم رهبری و معاونان دفتر معظم له با معرفی رئیس دفتر ایشان، معاونان و مشاوران رئیس جمهوری، معاونان معاون اول رئیس جمهور، دبیر شورای عالی امنیت ملی و روسا و دبیران کمیته های شورای مزبور، معاونان وزراء، روسای دفاتر تخصصی تحت سرپرستی بلافصل رئیس جمهور.

۱۱- شخصیت­های عالی مقام علمی، دینی، فرهنگی و روسای فرهنگستان­ها با موافقت رئیس جمهور.

۱۲- روسای دیوان عالی کشور، دادستان کل کشور و سایر مقامات مندرج در جزء ۵ و اعضای شورای عالی قضایی، وزراء و نمایندگان مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان و معاونان ریاست جمهوری و رئیس قوه قضاییه که بعد از پیروزی انقلاب اسلامی عهده دار مناصب فوق بود­ه­اند و روسای سابق نمایندگی­های سیاسی و کنسولی و بین المللی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور با معرفی بالاترین مقام دستگاه مربوطه.

۱۳- سفرا، مدیران کل و معاونان آنان و روسای ادارات وزارت امور خارجه، مأموران ثابت سیاسی و کنسولی.

۱۴- مأموران رمز و مخابرات و کسانی که به نمایندگی از دولت جمهوری اسلامی ایران مقامی را در مؤسسات و نهادهای بین المللی عهده­دار می شوند، پیک­های سیاسی وکسانی که به مأموریت موقت سیاسی و کنسولی اعزام می شوند با موافقت وزیر امورخارجه.

۱۵- رئیس، معاونان و مدیران کل منطقه­ای سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، رایزنان و وابستگان فرهنگی که در پوشش کادر وزارت امور خارجه به خارج از کشور اعزام می شوند.

۱۶- مدیران کل مدارس خارج از کشور و دفتر همکاری­های علمی و بین المللی و سرپرستی­های مدارس خارج از کشور به پیشنهاد وزیر آموزش و پرورش.

۱۷- در غیر از موارد یاد شده در بالا برای انجام مأموریت­های خاص سیاسی حسب ضرورت، با تشخیص وزیر امور خارجه.

ب) گذرنامه خدمت: گذرنامه خدمت از طرف وزارت امور خارجه برای اشخاصی صادر می گردد که غالباً به صورت کارمند اداری، کارشناس و نمایندگان اقتصادی حامل مأموریت­های اداری برای دولت متبوع خود هستند.

* برای اشخاص زیر گذرنامه خدمت صادر می گردد:

۱- اشخاصی که به عنوان همراه با رهبر یا یکی از اعضای شورای رهبری به خارج ازکشور مسافرت می نمایند.

۲- اشخاصی که به عنوان همراه در ارتباط با مأموریت با ریاست جمهوری یا معاون اول رئیس جمهور به خارج از کشور مسافرت می نمایند با معرفی مقام مربوطه.

۳- اشخاصی که به موجب تصویب نامه هیأت وزیران برای انجام مأموریت به خارج ازکشور اعزام می شوند، با معرفی دفتر هیأت دولت.

۴- کارمندان وزارتخانه­ها و سازمان­ها و ارگان­های وابسته به دولت و ارگان­های نظامی که به خارج ازکشور اعزام می گردند با معرفی وزیر مربوطه و ذکر علت مأموریت.

۵- مأموران اداری و فنی وزارت امور خارجه و همسران آنها با موافقت وزیر امورخارجه.

* مدت اعتبار گذرنامه سیاسی و خدمت، یک سال است مگر در مورد مأموران ثابت دولت در نمایندگی­های جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور که اعتبار گذرنامه تا خاتمه مأموریت آنان خواهد بود.

ج) گذرنامه عادی: گذرنامه­ای است که برای افراد عادی جهت مسافرت به کشورهای خارجی، در داخل کشور توسط اداره کل گذرنامه نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران و در خارج از کشور توسط نمایندگی­های جمهوری اسلامی ایران (مأموران کنسولی در سفارتخانه­ها و کنسولگری­ها) صادر می گردد. مدت اعتبار گذرنامه عادی پنج سال بوده که برای مدت پنج سال دیگر نیز قابل تمدید خواهد بود.

* قانون گذرنامه مصوب ۱۰/۱۲/۵۱ برای اشخاصی که بدون گذرنامه از کشور خارج می شوند مجازات جزایی در نظر گرفته است.

طبق ماده ۳۴ قانون گذرنامه مصوب ۱۰/۱۲/۵۱: «هر ایرانی که بدون گذرنامه یا اسناد در حکم گذرنامه از کشور خارج شود به حبس از دو ماه تا شش ماه یا پرداخت غرامت از دو هزار ریال تا بیست هزار ریال و یا به هر دو مجازات محکوم می شود».

اما به موجب ماده ۳۵ قانون گذرنامه: «هر ایرانی که از نقاط غیر مجاز وارد کشور شود یا از کشور خارج شود به یک تا سه ماه حبس محکوم خواهد شد و در صورتی که مرتکب بدون داشتن گذرنامه یا اسناد در حکم گذرنامه، از نقاط غیر مجاز وارد یا خارج شده باشد، به حداکثر مجازات حبس یا غرامت مذکور در ماده ۳۴ محکوم می شود».

 طبق ماده ۵ قانون گذرنامه مصوب ۱۰/۱۲/۵۱: «بازرسی گذرنامه و مدارک مسافرت و رسیدگی به آن­ها در مرز با شهربانی (نیروی انتظامی) کل کشور و در نقاطی که شهربانی نباشد به عهده ژندارمری کشور است. مأموران مربوط مکلفند از ورود افرادی که فاقد گذرنامه یا مدرک لازم برای ورود به ایران باشند جلوگیری نمایند».

مطابق تبصره اصلاحی ۵/۱۰/۵۸ این ماده: «در مواردی که افرادی فاقد گذرنامه یا مدرک مسافرت برای مراجعه به ایران باشند در صورتی که تابعیت ایرانی و یا ایرانی بودن آنان محرز شود با رعایت ماده ۲۰ این قانون مکلفند برگ بازگشت به ایران را از مأمورین­های سیاسی یا کنسولی جمهوری اسلامی ایران در خارجه دریافت نمایند. ضوابط تشخیص و ایرانی بودن این قبیل اشخاص به موجب آیین نامه اجرایی این قانون تعیین خواهد شد».

* روادید یا ویزا

برای ورود به بعضی از کشورها اجازه مخصوصی به نام روادید مورد نیاز می باشد. روادید یا ویزا عبارت از مجوزی است که به شخص اجازه ورود به خاک یک کشور را داده تا وی بتواند برای مدت  زمان مشخصی در آن جا حضور داشته باشد. ویزا معمولاً به صورت مهری خواهد بود که در پاسپورت شخص متقاضی زده می شود ولی گاهی اوقات نیز ممکن است به صورت نامه نیز صادر گردد.

بعضی از کشورها ممکن است به موجب معاهداتی که با دیگر کشورها منعقد می نمایند نیازی به اخذ ویزا نداشته باشند. شرایط ویزا در کشورهای مختلف متفاوت است.

* انواع روادید یا ویزا

 الف) ویزای با حق کار ب) ویزای تحصیلی ج) ویزای توریستی یا جهانگردی د) ویزای دیپلماتیک ه) ویزای مطبوعاتی یا خبرنگاری و) ویزای تجاری ز) ویزای عبور ح) ویزای زیارتی.

الف) ویزای با حق کار: صدور روادید با حق کار تنها برای کارشناسان، کارورزان و کارگران که قصد اشتغال در ایران را دارند صورت می گیرد.

ب) ویزای تحصیلی: صدور روادید تحصیلی تنها برای دانشجویان و یا طلاب علوم دینی صورت می گیرد.

ج) ویزای توریستی یا جهانگردی: در صورتی که اتباع خارجه تمایل داشته باشند برای دیدار از آثار و جاذبه­های توریستی و یا دیدار دوستان و بستگان خود وارد خاک ایران شوند می بایست نسبت به اخذ روادید جهانگردی  از بخش کنسولی نمایندگی­های جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور اقدام نمایند.

د) ویزای دیپلماتیک: به ویزاهای گفته می شود که برای دارندگان پاسپورت­های سیاسی که از طرف کشور و یا سازمان متبوعه خود به کشور دیگری مأموریت سیاسی داده می شود صادر می گردد.

ه) ویزای مطبوعاتی یا خبرنگاری: در برخی کشورها برای ورود خبرنگاران به کشورشان جهت تهیه خبر، ویزای مخصوص تحت عنوان ویزای خبرنگاری اخذ می نمایند.

و) ویزای تجاری: ویزای تجاری به ویزایی گفته می شود که، برای خارجیانی که قصد سفر به ایران به منظور انجام امور تجاری، بازرگانی، فرهنگی و یا صنعتی را دارند برای مدت ۳۰ روز صادر می گردد. همچنین لازم به توضیح است کسانی که قصد ورود به ایران با این نوع ویزا را دارند باید از شرکت دعوت کننده، دعوت نامه داشته باشند.

ز) ویزای عبور: هرگاه بیگانه­ای قصد عبور از خاک ایران را به کشور دیگر داشته باشد نیاز به اخذ ویزای عبور است. این اشخاص می توانند ظرف مدت کوتاهی (حداکثر ۷ روز) به صورت ترانزیت از ایران عبور نمایند.

ح) ویزای زیارتی: ویزای است که برای مسلمانان خارجی، که قصد بازدید از مناطق دیدنی و یا آثار باستانی را داشته و یا افرادی که به منظور زیارت اماکن مقدسه در شهرهای مذهبی عازم جمهوری اسلامی ایران هستند صادر می گردد.

* روادید توسط نمایندگان کنسولی در خارجه داده می شود و وسیله­ای است برای جلوگیری از ورود بعضی خارجیان که به نظر نماینده کنسولی به جهتی صلاح نیست وارد مملکت متبوع وی شوند. بنابراین هر کشوری هر گونه مصلحت اقتضا کند، در مورد لزوم یا عدم لزوم روادید تصمیم می گیرد.

مثلاً برای ورود به ایران تحصیل روادید از مأمورین ایرانی در خارج الزامی است مگر در مورد اتباع کشورهایی که با ایران قرارداد لغو روادید امضا کرده­اند. (ماده ۱ قانون ۱۹ اردیبهشت ۱۳۱۰ راجع به ورود و اقامت اتباع خارجه در ایران) بنابراین اتباع کشورهایی که با ایران قرارداد لغو روادید دارند، می توانند بدون ویزا به ایران وارد شده و مدت ۳ ماه اقامت کنند.

شرایط صدور ویزای ایران

۱- اتباع کلیه کشورهایی که دارای گذرنامه معتبر (با اعتبار حداقل ۶ ماه و تعداد کافی صفحات سفید) می توانند پس از ارایه مدارک لازم و اخذ ویزا به ایران سفر نمایند.

۲- ایرانیانی که طبق قوانین ایران ترک تابعیت نکرده­اند، لیکن گذرنامه کشور دیگری را در اختیار دارند نمی توانند با گذرنامه خارجی به ایران سفر نمایند و می بایست با اخذ گذرنامه معتبر ایرانی به کشور مسافرت نمایند.

۳- اتباع خارجی جهت مهاجرت به مناطق آزاد تجاری ایران (قشم و کیش و …) نیازی به اخذ روادید نداشته و به راحتی می توانند در مبادی ورود با اخذ مجوز ورود ۱۴ روزه به آن مناطق وارد شوند.

۴- اتباع خارجی که دارای همسر ایرانی بوده و قصد دارند به همراه همسر خود به ایران مسافرت نمایند، علاوه بر مدارک مورد نیاز برای صدور روادید، لازم است که این مدارک را نیز ارایه نمایند: درخواست کتبی زوجه- کپی گواهی ازدواج.

۵- اتباع خارجی که دارای مادر ایرانی و پدر خارجی هستند فقط با اخذ ویزا می توانند به ایران سفر کنند، لذا علاوه بر مدارک مشترک برای صدور روادید، لازم است که این مدارک را نیز ارایه و یا ارسال نمایند: کپی سند ولادت- درخواست کتبی مادر- کپی گواهی ازدواج.

* مواردی که مأمورین باید از دادن ویزا به بیگانگان خوداری نمایند

به موجب ماده ۲ قانون «ورود و اقامت اتباع خارجه مصوب ۱۹ اردیبهشت ۱۳۱۰» مأمورین ایران در خارجه، در موارد ذیل از دادن ویزا به بیگانگان خوداری نمایند:

۱- در صورتی که مأمورین در صحت اسناد ارائه شده تردید نمایند.

۲- اشخاصی که مطابق قانون ایران تبعه ایران محسوب شده و بخواهند با اوراق تابعیت غیر ایرانی مسافرت کنند.

۳- اگر حضور خارجی در ایران بر ضد امنیت مملکت و یا نظم عمومی ویا به جهات دیگری منافی مصالح مملکتی باشد.

۴- اگر خارجی در ایران سابقه محکومیت به جنحه مهم و یا جنایت داشته و یا در مملکت خارجه محکوم به حنحه و یا جنایت شده باشد.

۵- اگر خارجی قبلاً از ایران اخراج شده باشد.

۶- اگر حضور خارجی در ایران به ملاحظه حفظ الصحه عمومی (مضر بهداشت عمومی) و یا عملیات منافی عفت صلاح نباشد.

۷- اگر خارجی نتواند اثبات نماید که وسایل تحصیل معاش خود را در ایران به وسیله سرمایه یا مشاغل مفید خود دارا می باشد.

فصل دوم: خروج اتباع بیگانه

در رابطه با خروج بیگانگان به موجب مقررات هر کشور لازم است اجازه­ای تحصیل شود که شرایط خاصی ندارد، بلکه فقط از نظر اطلاع مقامات کشور است و معمولاً به صورت پر کردن برگه­هایی که مخصوص خروج از کشور تنظیم می شود، می باشد.

در مورد خروج اتباع بیگانه از ایران شرایط خاصی وجود ندارد، فقط زمانی که بیگانه قصد خروج از ایران را داشته باشد ومدت توقف آن­ها کمتر از ۹۰ روز باشد باید هنگام خروج، فرم مخصوص خروج از کشور را تکمیل نموده و تسلیم مأمورین گمرکی مرزی نماید.

اما چنانچه بیگانه، بیشتر از ۹۰ روز در ایران اقامت داشته باشد، باید هنگام خروج از ایران، اجازه خروج از مأمورین انتظامی را اخذ نمایند.

* طبق ماده ۱۰ قانون ۱۳۱۰: «اجازه خروج از ایران به بیگانگان از طرف مأمورین شهربانی (نیروی انتظامی) محل اقامت دایمی یا موقتی آن­ها داده خواهد شد».

مدارکی که برای صدور اجازه خروج لازم است عبارتند از:

تکمیل یک برگ فرم خروج، نامه شرکت، ارائه مفاصای مالیاتی، گذرنامه، پروانه کار و پروانه اقامت. مدت خروج تبعه بیگانه پس از اخذ اجازه خروج، ۱۵ روز است و باید ظرف ۱۵ روز کشور را ترک نماید. هنگام اخذ ویزای خروج اگر تبعه قصد داشته باشد ظرف مدت کوتاهی به ایران مراجعت نماید، در صورتی که ویزای معتبر نداشته باشد، می تواند ویزای رفت و برگشت بگیرد.

به موجب ماده ۳ آیین نامه اجرایی قانون ورود و اقامت اتباع بیگانه مورخ ۱۲/۳/۵۲ «مأموران شهربانی در مرکز و شهربانی­های مراکز استان و شهرستان می توانند برای بیگانگانی که دارای پروانه اقامت معتبر می باشند با رعایت مقررات مربوطه روادید رفت و برگشت صادر نماید ».

فصل سوم: اخراج اتباع بیگانه

بعضی مواقع ایجاب می کند که دولتی، فرد بیگانه را بدون رضایت خود وی به صورت اجبار اخراج نماید. در واقع اعتقاد بر این است که دولت­ها قدرت اخراج، تبعید و تغییر محل سکونت اتباع خارجی را دارند و این قدرت نیز مثل قدرت امتناع از پذیرش، یکی از آثار حاکمیت سرزمینی دولت تلقی می شود. با توجه به اصل حاکمیت دولتها، یک دولت حق دارد چنانچه حضور بیگانه­ای را در سرزمینش مغایر با منافع و مصالح ملی خود تشخیص دهد، او را اخراج کند، این حق را حتی معاهداتی که تضمین کننده حق اقامت برای اتباع دیگر دولت­های متعاهد هستند نیز محدود نمی کند. هر دولتی می تواند بنا بر معیارهای خود شرایط اخراج را تعیین کند. دلایل اخراج اتباع بیگانه در زمان جنگ با دلایلی که در زمان صلح قابل توجیه هستند، تفاوت دارد: در زمان جنگ اعتقاد بر این است که یک دولت متخاصم حق اخراج کلیه اتباع دشمن در سرزمین خود را دارد، اما در زمان صلح اتباع بیگانه ممکن است فقط به خاطر رفاه یا نظم عمومی و یا به دلایل امنیتی، اعم از داخلی یا خارجی اخراج شوند.

گاهی اوقات ممکن است دولت­ها بنا به دلایل سیاسی، اجتماعی و امنیتی، اتباع خارجی را از کشور خود اخراج نمایند. باید توجه داشت که اخراج بیگانه به دلایل مذهبی، نژادی و رنگ پوست مخالف قواعد حقوق بشر و عملی غیردوستانه نسبت به دولت متبوع شخص اخراج شده، محسوب می شود مگر درصورتی که ادامه حضور او موجبات جریحه دار شدن احساسات مردم را فراهم نماید یا مخالف منافع عمومی باشد. هم چنین اخراج دسته جمعی بیگانگان در شرایط عادی و زمان صلح و نیز اخراج بیماران و زنان باردار مخالف قواعد حقوق بین الملل می باشد.

به موجب ماده ۱۱ قانون ۱۳۱۰، اتباع خارجی را ممکن است در موارد  ذیل، از خاک ایران اخراج و یا محل توقف او را تغییر داد:

الف) اگر برخلاف مقررات و قانون رفتار نماید.

ب) در صورتی که اجازه عبور و یا توقف خارجی ملغی شود.

طبق ماده ۱۲ قانون ورود و اقامت اتباع خارجه، تصمیم به اخراج بیگانه از طرف مقامات ذیصلاحی که دولت معین می کند، اتخاذ می گردد و مرجع تجدید نظر نسبت به این تصمیم وزارت کشور است.

لازم به توضیح است که تصمیم اخراج بیگانه از کشور قابل تجدید نظر بوده و بیگانه می تواند ۱۵روز از تاریخ ابلاغ به وزارت کشور مراتب اعتراض خود را اعلام نماید. ممکن است تقاضا کتباً و یا به صورت تلگرافی به مقام صلاحیتداری که تصمیم را اتخاذ کرده است داده شود، علاوه بر آن بیگانه می تواند مدلول تقاضای خود را مستقیماً به وزارت کشور ارسال نماید. رسیدگی به در خواست تجدیدنظر، در جلسه­ای مرکب از مدیرکل سیاسی وزارت کشور،  نمایندگان وزارت امور خارجه، وزارت دادگستری، وزارت اطلاعات و نیروی انتظامی مطرح و تصمیمات مقتضی اتخاذ خواهد شد. تصمیم این هیأت قطعی بوده و پس از ابلاغ به نیروی انتظامی به مورد اجرا گذارده می شود. (ماده ۱۶ آیین نامه اجرایی قانون ورود و اقامت اتباع بیگانه مصوب ۱۳۵۲)

البته در صورتی که بیگانه از این حق خود استفاده کرده و تقاضای تجدید نظر نماید، اجرای تصمیم اخراج تا معلوم شدن نتیجه به تعویق خواهد افتاد، مگر در مواردی که از نظر مصالح مملکتی فوریت دارد. به علاوه ممکن است در طول مدتی که به تقاضای شخص بیگانه رسیدگی می شود، نیروی انتظامی او را تحت مراقبت مخصوص خود قرار دهد.

منابع و مآخذ

۱- دکتر بهشید ارفع نیا (آذر ماه ۱۳۹۳)، حقوق بین الملل خصوصی (۱) (تابعیت، اقامتگاه، وضع بیگانگان) انتشارات بهتاب.

۲-  دکتر حسین آل کجباف، حقوق بین الملل خصوصی (۱) (تابعیت، اقامتگاه و وضعیت بیگانگان). انتشارات جنگل.

۳-  دکتر محمد نصیری، حقوق بین الملل خصوصی، انتشارات آگاه.

About ابوالقاسم شم آبادی

(حقوق عمومی) -مدرس دانشگاه-صاحب امتیاز انتشارات حقوقی عدلیه-ارتباط با ابوالقاسم شم آبادی: shamabadi.abolghasem@yahoo.com تلفن: 66965272 -021

Check Also

منابع دکتری حقوق بین الملل نیمه متمرکز ۹۶

منابع دکترای حقوق بین الملل نیمه متمرکز ۹۶ حقوق بین الملل عمومی به مجموعه قواعد …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

hacklinkci anal porn