سرخط خبرها

نظام نیمه آزادی تاسیسی مفید در قانون جدید مجازات اسلامی

 

ابوالقاسم شم آبادی

نظام نیمه آزادی شیوه‌ای است که بر اساس آن محکوم می‌تواند در زمان اجرای حکم حبس، فعالیت‌های حرفه‌ای، آموزشی، حرفه آموزی، درمانی و نظایر اینها را در خارج از زندان انجام دهد. در این روش بزهکار در صورت سپردن تضمینات لازم از آزادی نسبی برخوردار می‌شود به نحوی که در ساعات معینی می‌تواند برای انجام امور مشخصی مانند اشتغال، تحصیل، ملاقات با اعضای خانواده و سایر امور در اماکنی که از قبل مشخص گردیده، حضور یافته و پس از اتمام ساعات معینه، بلافاصله به زندان برگردد. بدیهی است ساعات ورود و خروج وی در دفاتر مخصوص ثبت شده و حضور وی در اماکنی که باحکم دادگاه در نظر گرفته شده است نیز توسط مسئولین اماکن مربوطه کنترل و به دادگاه گزارش می‌شود. قانون مجازات اسلامی جدید به نظام نیمه آزادی توجه داشته که در ادامه بررسی می‌شود.

ابتدائا بایستی گفت که تا کنون این روش در کشور ما اعمال نمی‌شد و تنها در مورد اطفال و نوجوانان بزهکار، طبق ماده ۲۹ آیین نامه اجرایی سازمان کانون اصلاح و تربیت، در مورد اطفالی که مدت توقف آنها در قسمت اصلاح و تربیت و یا زندان بیش از شش ماه است، در آخرین ماه توقف، چنانچه مدیر کانون رفتار و وضع روحی و اخلاقی طفل را مناسب تشخیص دهد. می‌تواند با اطلاع و یا پس از تایید قاضی دادگاهی که طفل را به کانون اعزام داشته است، موافقت کند که طفل روزها در خارج، نزد کارفرمای مورد اعتماد کار کرده و یا در آموزشگاهی که مورد تایید کانون است، تحصیل کند و شب‌ها به کانون برگردد و مدیر کانون در این باره، با کارفرمای مربوط قراردادی منعقد خواهد نمود و در نحوه‌ی کار، تحصیل و حضور و غیاب اطفال به وسیله مددکاران اجتماعی یا نمایندگانی که برای مراقبت و هدایت تعیین می‌شوند، نظارت خواهند داشت. در صورت نقض مقررات این ماده به وسیله طفل، مراتب فورا جهت اتخاذ تصمیم مجدد به دادگاه مربوطه اعلام خواهد شد. البته در روش فوق به انحای مختلفی می‌توان کیفر حبس را اعمال کرد مثلا موافقت با مرخصی زندانی در ایام تعطیلات و ایام آخر هفته و یا گذراندن روزها در زندان و شب‌ها در منزل که کلیه اقدامات فوق می‌تواند تا حد زیادی از آثار و تبعات زیان بار زندان به خانواده‌ی زندانی و شخص بزهکار بکاهد.

البته تاکید قانونگذار در قانون جدید مجازات اسلامی به نظام نیمه آزادی در مفهوم خاص خود بوده. نظام نیمه آزادی در معنای خاص خود روشی برای محدودیت زندان گفته می‌شود که قانونگذار نیز آن را در این قانون پذیرفته است. در خصوص کسانی که جرمشان بدهی مالی است، اگر فرد به طور کامل در حبس بماند، دیگر فرصتی برای کسب درآمد و برگرداندن بدهی برای او وجود ندارد. اما با استفاده از نظام نیمه آزادی می‌تواند از زندان خارج شده و برای پس دادن طلب مردم تلاش کند. پس فردی که در قالب نیمه آزادی آزاد می‌شود هم می‌تواند در اجتماع بوده و هم می‌تواند کار کند و هم از محیط زندان دور شود، البته بایستی تاکید کرد که رویکرد نظام نیمه آزادی، سودمند شدن یک فرد برای خانواده و جامعه است. البته استفاده از چنین تخفیف‌هایی تنها باید برای مجرمانی باست که حالت خطرناکی نداشته و آزادی آنها برای جامعه مضر نیست. بنابراین مجرمانی که خطرآفرین ببوده مانند کسی که مرتکب اعمالی مثل قتل و از این قبیل جرایم شده است، باید از مجرمانی که بدهی مالی ویا جرایم سبک این چنینی دارند جدا بوده و کسانی که شرارت می‌کنند نباید از چنین تسهیلات قانونی استفاده کنند.

بررسی موارد بالا ما را به این مهم می‌رساند که قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ در موادی به بررسی نظام نیمه آزادی پرداخته است که در قوانین جزایی ما بی سابقه است. ماده ۵۶ قانون مجازات اسلامی جدید مقرر می‌دارد: «نظام نیمه آزادی، شیوه ای است که بر اساس آن محکوم می‌تواند در زمان اجرای حکم حبس، فعالیتهای حرفه ای، آموزشی، حرفه آموزی، درمانی و نظایر اینها را در خارج از زندان انجام دهد. اجرای این فعالیتها زیر نظر مراکز نیمه آزادی است که در سازمان زندان‌ها و اقدامات تأمینی و تربیتی تأسیس میشود.» اجرای این فعالیت‌ها زیر نظر مراکز نیمه آزادی است که در سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی تاسیس می‌شود. از ماده فوق استنباط می‌شود که شخصی که به حبس محکوم گردیده در زمان اجرای حبس می‌تواند به فعالیت آموزشی مانند تحصیل پرداخته یا در خارج از زندان به یادگیری شغلی پرداخته یا مثلا در صورت اعتیاد به درمان خود در خارج از زندان بپردازد. قانونگذار اجرای نظام نیمه آزادی را که یک نهاد حقوقی تازه تأسیس در کشور ما است، منوط به تأسیس مراکز نیمه آزادی دانسته که زیر نظر سازمان زندان‌ها و اقدامات تأمینی و تربیتی به فعالیت می‌پردازد. علاوه بر آن قانونگذار در ماده ۵۷ قانون مجازات اسلامی اخیرالتصویب به تشریح شرایط و چگونگی اعطای نظام نیمه آزادی پرداخته و اشعار می‌دارد، در حبس‌های تعزیری درجه پنج تا هفت، دادگاه صادر کننده حکم قطعی می‌تواند مشروط به گذشت شاکی و سپردن تأمین مناسب و تعهد به انجام یک فعالیت شغلی، حرفه‌ای، آموزشی، حرفه آموزی، مشارکت در تداوم زندگی خانوادگی یا درمان اعتیاد یا بیماری که در فرآیند اصلاح یا جبران خسارت وارده بر بزه دیده موثر است محکوم را با رضایت خود او تحت نظام نیمه آزادی قرار دهد. هم‌چنین محکوم می‌تواند در طول دوره تحمل مجازات و در صورت دارا بودن شرایط قانونی صدور حکم نیمه آزادی را تقاضا کند و دادگاه موظف به رسیدگی است. بنابراین ملاحظه می‌شود که قانون جدید مجازات اسلامی تاسیسی مفید و البته مهم را مدنظر قرار داده است که اجرای آن می‌تواند مفید واقع شود.

No votes yet.
Please wait...

درباره ی ابوالقاسم شم آبادی

(حقوق عمومی) -مدرس دانشگاه-صاحب امتیاز انتشارات حقوقی عدلیه-ارتباط با ابوالقاسم شم آبادی: shamabadi.abolghasem@yahoo.com تلفن: 66965272 -021

همچنین ببینید

بلیط هواپیما – partoticket.ir

سامانه تیکت یاب یک موتور جستجو گر بلیط هواپیما می باشد که بلیط های چارتری …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *