سرخط خبرها

معرفی وبسایت آیت الله صانعی

 

 

یکی از وبسایت های مراجع محترم که همانند پایگاه های اینترنتی سایر مراجع در زمینه مسائل و نطریه های فقهی مشغول به فعالیت بوده، پایگاه اطلاع رسانی دفتر مرجع عالیقدر صانعی است.

برای ورود به وبسایت این مرجع عالیقدر اینجا کلیک کنید.

ارسال سوالات شرعی به دفتر آیت الله صانعی

آدرس دفتر قم:

خیابان شهید محمد منتظرى ـ کوچه هشتم ـ پلاک ۴
کدپستى ۳۷۱۳۷۴۴۳۶۹
تلفن : ۱۰ – ۳۷۷۴۴۰۰۹ – ۳۷۷۴۴۷۶۷ – ۶۲ – ۳۷۸۳۱۶۶۰
نمابر: ۳۷۷۳۵۰۸۰ -۰۲۵

آدرس دفاتر حضرت آیه الله العظمى صانعى
در شهرستان ها

آدرس دفتر تهران(دفتر شماره ۱)

به طور موقت به این آدرس ا نتقال یافت

نبش میدان حر- (بسمت انقلاب) کوچه مهر- پلاک۵

==================

تلفن:۶۶۵۶۴۰۰۰-۶۶۵۶۴۰۰۱-۶۶۵۶۴۰۰۲-۶۶۵۶۴۰۰۳-۶۶۵۶۴۰۰۴
نمابر:۶۶۵۶۴۰۰۵

آدرس دفتر تهران(دفتر شماره ۲)

خیابان پاسداران ـ نگارستان چهارم
ـ پلاک۱۳
تلفن: ۸۱ ـ۲۲۷۶۸۰۸۰ـ ۲۲۸۸۴۶۰۰

آدرس دفتر تهران(دفتر شماره ۳)
شهرک غرب – بلوار دریا – مطهری جنوبی – مطهری ۲ – پلاک ۲۶
تلفن : ۸۸۵۸۳۴۱۵-۸۸۵۸۳۴۲۵-۸۸۵۸۲۶۵۷-۸۸۵۸۲۶۹۷

دفتر مشهد:

خیابان آزادى ـ کوچه بینادل ـ پلاک ۱۶
تلفن : ۲۲۵۱۱۵۲ – ۲۲۲۲۲۷۷- ۲۲۱۰۰۰۲
نمابر: ۲۲۲۲۵۷۷ – ۰۵۱۱

دفتر شیراز:

شاه چراغ (ع) – بلوار شهید آیه الله دستغیب
کدپستی : ۶۳۹۸۵-۷۱۳۹۸
تلفن : ۲۲۴۳۳۳۴ – ۲۲۴۳۴۹۸- ۲۲۲۲۲۹۴-۰۷۱۱
نمابر: ۲۲۲۶۷۰۰ – ۰۷۱۱

دفتر اراک:

خیابان ادب جو – مقابل مدرسه آیه الله طالقانى – پلاک ۸۸۷۷ –
تلفن : ۳۲۲۷۲۲۰۰-۳۲۲۷۲۳۰۰ – ۰۸۶

دفتر اصفہان:

خیابان عبدالرزاق – کوچہ قصر- پلاک ۱۲۶
تلفن: ۴۴۸۷۶۶۲ – ۴۴۸۷۶۶۱ – ۴۴۸۷۶۶۰
نمابر: ۴۴۶۳۳۹۱

دفتر تبریز:

میدان دانش سرا-خیابان دانش سرا
کوچه حاج عبدالعظیم
تلفن :نمابر: ۵۲۶۴۶۲۶- ۰۴۱۱
نمابر:۵۲۵۲۷۷۴- ۵۲۱۲۰۲۳

کلیه پرداخت ها از طریق سایت به صورت اینترنتی مقدور می باشد- بخش پرداخت وجوه شرعی

شماره حسابها جهت واریز وجوهات شرعیه :

صاحب حساب : حضرت آیت الله العظمی صانعی
بانک صادرات ـ شماره حساب سپهر : ۰۱۰۲۳۷۴۷۵۵۰۰۴
بانک ملی ـ شماره حساب سیبا : ۰۱۰۱۹۰۷۶۲۱۰۰۱
شماره کارت ملی جهت واریز کارت به کارت : ۳۵۱۶-۱۷۳۷-۹۹۱۳-۶۰۳۷ 
شماره حساب ارزی – بانک ملی مرکزی قم – شعبه ۲۷۰۱ – شماره حساب : ۲۲۲۰۰۲۷۰

شماره حساب جهت واریز کفارات، مظالم، صدقات و غیره :
صاحب حساب : دفتر حضرت آیت الله العظمی صانعی
بانک ملی ـ شماره حساب سیبا : ۰۱۰۵۹۸۳۵۹۳۰۰۵
کفاره غیرعمد : ۱۰۰۰تومان

شماره حساب برای پرداخت فطریه

شماره حساب : ۹۰۰۱۷۰۰۸۹۴۲۹۲۳
شماره شبا: ۳۲۰۵۶۰۹۰۰۱۷۰۰۰۰۸۹۴۲۹۲۰۰۳ IR
شماره کارت: ۲۹۲۶ – ۰۸۹۴ – ۸۶۱۵ – ۶۲۱۹

شماره حساب برای پرداخت کفارات

شماره حساب : ۹۰۰۱۷۰۰۸۹۴۲۹۲۲

شماره شبا: ۵۹۰۵۶۰۹۰۰۱۷۰۰۰۰۸۹۴۲۹۲۰۰۲ IR

شماره کارت: ۲۹۲۷- ۰۸۹۴- ۸۶۱۴- ۶۲۱۹

شماره حساب جهت امور خیریه: ۹۰۰۱۷۰۰۸۹۴۲۹۲۷

شماره شبا: ۲۱۰۵۶۰۹۰۰۱۷۰۰۰۰۸۹۴۲۹۲۰۰۷ IR

شماره کارت: ۲۹۲۲- ۰۸۹۴- ۸۶۱۹- ۶۲۱۹

نزد بانک سامان شعبه قم کد۹۰۰۱ به نام حضرت آیت الله العظمی صانعی

شماره حسابها جهت واریز عبادات (نماز و روزه)

صاحب حساب: دفتر حضرت آیه اللّه العظمى یوسف صانعى
شماره حساب سیبا – بانک ملى ۰۱۰۵۹۸۳۶۰۱۰۰۰

یکسال نماز ۰۰۰ – ۶۵۰ تومان
یکماه روزه ۰۰۰ – ۴۵۰ تومان

یک ختم قرآن ۰۰۰ – ۱۲۰ تومان
نیابت حج تمتع:۰۰۰/۰۰۰/ ۸ تومان
پاسخگویى به مسائل حج
حجت الاسلام و المسلمین احمدى – ۰۹۱۲۲۵۱۰۰۰۷
امور ارتباطات و ملاقات
حجت الاسلام و المسلمین سعیدى – ۳۷۷۴۸۴۹۱
لطفا پیشنهادات و نظرات خود را برای بهتر شدن ارائه خدمات به مدیریت سایت ارسال نمایید.

زندگی نامه آیت الله یوسف صانعی

حضرت آیه الله العظمى حاج شیخ یوسف صانعى، در سال ۱۳۱۶ ش، در خانواده اى روحانى در روستاى نیک آباد اصفهان ولادت یافتند. جدّ ایشان آیه الله حاج ملاّیوسف، از علماى پرهیزکار و وارسته زمان خود بودند. ایشان در فلسفه، از شاگردان میرزا جهانگیرخان و در فقه، از شاگردان آیه الله العظمى میرزا حبیب الله رشتى بودند. آن بزرگوار به میرزاى شیرازى بزرگ، رهبر نهضت تنباکو، دلبستگى فراوان داشته و از مروّجان وى بوده است. ایشان از آزادمنشى قابل وصفى برخوردار بودند و همواره در مقابل خوانین و زورمداران آن زمان، ایستادگى مى کردند.
پدرشان مرحوم حجه الاسلام آقاى شیخ محمدعلى صانعى نیز عالمى وارسته و روحانى زاهد و پرهیزکارى بودند و همواره ایشان را به فراگیرى علوم حوزوى فرا مى خواندند.
این گونه بود که معظّم له، در سال ۱۳۲۵ ش، وارد حوزه علمیه اصفهان شدند و پس از گذراندن دروس مقدمات و کسب فیض از محضر علماى آن حوزه، در سال ۱۳۳۰ ش، براى ادامه تحصیل، رهسپار حوزه علمیه قم شدند. استعداد زیاد و جدّیت فراوان ایشان، باعث شد که از همان زمان، در زمره طلاّب موفّق و مورد توجّه و علاقه بزرگان حوزه در آن زمان قرار گیرند. ایشان در امتحانات سطوح عالى حوزه در سال ۱۳۳۴ ش، رتبه اول را احراز نمودند و مورد تشویق مرحوم آیه الله العظمى بروجردى(قدس سره) قرار گرفتند.
از همین سال بود که با توجّه به ویژگیهاى منحصر به فرد درس خارجِ حضرت امام خمینى سلام الله علیه، در آن شرکت نموده، توانستند با نبوغ و جدّیت خود، تا سال ۱۳۴۲ به طور مستمر از حوزه درس اصول و فقه و مبانى مُتقن حضرت امام بهره برده، در زمره شاگردان برجسته ایشان قرار گیرند. حضور فعّال در درس خارج امام سلام الله علیه طى سالیان دراز و ممارست فراوان نسبت به فراگیرى مبانى و تحقیقات آن بزرگوار، اِشراف ایشان را بر دیدگاه هاى فقهى و اصولى امام را به درجه اى رساند که به تعبیر خودشان، در حدّ شعور مبانى بود و از حدّ صِرف دانستن، بالاتر.
آیه الله العظمى صانعى با سعى و اهتمام و توفیق الهى توانستند در ۲۲ سالگى به مرحله اجتهاد دست یابند.

ایشان علاوه بر سالها تلمّذ در حوزه درس حضرت امام، از محضر اساتید بزرگى چون: آیه الله العظمى بروجردى، آیه الله العظمى محقّق داماد و آیه الله العظمى اراکى ـ رحمهم الله ـ نیز بهره برده اند و از سال ۱۳۵۴، رسماً تدریس خارج فقه را با کتاب زکات در مدرسه حقّانى (شهیدین) شروع نمودند و تقریرات آن درس به قلم دو تن از شاگردانشان، موجود است.

جمع کثیرى از طلاّب و فضلا، با شروع درس خارج فقه ایشان، توانستند از حوزه درس معظّم له استفاده کنند که اینک بسیارى از آنان، جزو محقّقان و پژوهشگران ارزنده حوزه اند و برخى نیز در حدّ اجتهاد هستند که در حوزه هاى علمیه اشتغال داشته اند و یا در اداره نظام جمهورى اسلامى، ایفاى وظیفه مى کنند.
عنایت حضرت امام خمینى(قدس سره) و مسئولیتهاى اجرایى 
حضور مستمر و موفّق آیه الله العظمى صانعى در سالهاى طولانى در درس امام و جدّیت ایشان در درک و فراگیرى مبانى و تحقیقات امام و مراوده طولانى با آن بزرگوار، موجب شناخت ویژه حضرت امام خمینى نسبت به ایشان و بذل عنایتهاى خاص شد.

این عنایتهاى پدرانه، براندوخته هاى علمى، اخلاقى و سیاسى شاگرد برجسته اى چون آیه الله صانعى افزود و توانست دیدگاه هاى فقهى، سیاسى و اجتماعى روشنى را براى معظّم له به دنبال آورد، تا آن جا که رهبر کبیر انقلاب اسلامى ایران، در مورّخ ۱/۱۲/۱۳۵۸، در حالى که تنها حدود یک سال از پیروزى انقلاب شکوهمند اسلامى مى گذشت، با دقّت و آگاهى کامل و هوشیارى فراوان نسبت به همه جوانب و شایستگیهاى مورد نیاز، یکى از مهم ترین مسئولیتهاى علمى و اجرایى کشور را به شاگرد برجسته و یار همیشگى خود (آیه الله شیخ یوسف صانعى) سپرد و وظیفه خطیر عضویت در شوراى نگهبان را به ایشان واگذار کرد.

در حکم امام سلام الله علیه خطاب به ایشان، آمده است:

« بنا بر اصل نود و یکم قانون اساسى جمهورى اسلامى که به منظور پاسدارى از احکام اسلام و قانون اساسى از نظر عدم مغایرت مصوّبات مجلس شوراى اسلامى با آنها، شورایى به نام شوراى نگهبان تشکیل مى شود که انتخاب شش نفر از فقهاى عادل و آگاه به مقتضیات زمان و مسائل روز از این شورا به عهده این جانب مى باشد، لذا جناب عالى را به عنوان یکى از شش فقیه، به عضویت شوراى نگهبان منصوب مى نمایم. از خداوند متعال، موفقیّت هر چه بیشتر شما را امیدوارم.»

انتصاب معظّم له در شوراى نگهبان، اولین حکم رسمى و مسئولیت اجرایى ایشان از سوى حضرت امام خمینى بود و همان گونه که در حکم مشخّص شده است، از دیدگاه سکّاندار کشتى بزرگ انقلاب، ایشان از همان ماههاى اولیه پیروزى انقلاب، فقیهى شایسته، عادل و آشنا به همه شرایط و اوضاع و احوال انقلاب، مسائل روز و مورد نیاز جامعه انقلابى و مردم مسلمان ایران بوده است.

آیه الله العظمى صانعى، پس از حدود سه سال تلاش بى وقفه در این مسئولیت خطیر، در مورّخ ۱۹/۱۰/۱۳۶۱ از آن شورا کناره گیرى کرد.

به جهت عنایت خاصّ امام به ایشان، در همان تاریخ ۱۹/۱۰/۱۳۶۱، حضرت امام در دیدار با رئیس دیوان عالى کشور و قضات شوراى عالى قضایى و شعب دیوان عالى کشور، بیاناتى ایراد نمودند و در ضمن آن فرمودند:

«من از شوراى عالى قضایى که بود، تشکّر مى کنم. اینها دو سه سال زحمت کشیدند، رنج بردند و خدمت کردند و براى مقامى هم نیامده بودند. آنها از بزرگانِ روحانیون هستند. آنها هم از محلّ مورد امنشان آمدند در محیطى که زحمتش زیاد و رنج و کارش زیاد و مسئولیتش پیش خدا زیاد بود. حال براى یک مرد روحانى با روحیات اسلامى، مطرح نیست که رئیس دیوان عالى کشور شود یا دادستان کلّ کشور و یا کار دیگرى انجام دهد… و حالا ما مى خواهیم این رنج را به گردن آقاى آقا شیخ یوسف صانعى به عنوان دادستان کل [بگذاریم‍‍] و معرّفى کنم به آقایان; و من آقاى صانعى را مثل یک فرزند بزرگ کرده ام. آقاى صانعى وقتى که سالهاى طولانى در مباحثاتى که ما داشتیم تشریف مى آوردند، ایشان، بالخصوص مى آمدند با من صحبت مى کردند و من حظّ مى بردم از معلومات ایشان و ایشان، یک نفر آدم برجسته اى در بین روحانیون است و مرد عالمى است.»

بدین ترتیب، ایشان با تلاش بى شائبه و کوشش مستمر در یک دوره چند ساله، سرانجام از سمت خود استعفا دادند. به دنبال استعفاى معظّم له، حضرت امام خمینى در مورّخ ۱۶/۴/۱۳۶۴ طى بیاناتى چنین فرمودند:

«از رفتن آقاى صانعى، متاسّف و متاثّرم. امیدوارم ایشان در هر کجا که باشند، فرد مؤثّرى باشند. از زحمات و کوششهاى ایشان، تشکّر و قدردانى مى کنم. من ایشان را سالهاى طولانى است که مى شناسم. او مردى عالم، متعهّد و فعّال است.»

همچنین امام خمینى، چندى بعد در تاریخ ۱۸/۴/۱۳۶۴ در جمع اعضاى دیوان عالى کشور و مسئولان قوّه قضاییه، مطالبى را ایراد فرمودند که در بخشى از آن چنین آمده است:

« … مسئله دادستانى که همه مى دانید از امور بسیار مشکل و حسّاس است و آقاى صانعى که مردى فاضل و عالم است و سالها او را از نزدیک مى شناسم و او را عنصرى فعّال و خوب مى دانم، تا به حال این سمت را داشتند که از زحمات ایشان تشکّر مى کنم.»

البته معظّم له، مسئولیتهاى اجرایى دیگرى نیز داشته اند که بعضى از آنها عبارت اند از: نماینده حضرت امام خمینى(قدس سره) در شوراى عالى بازسازى مناطق جنگى،
عضویت در اولین دوره مجلس خبرگان رهبرى به عنوان نماینده منتخب مردم تهران در انتخابات مورّخ ۱۹/۹/۱۳۶۱ با کسب بیش از دو میلیون رأى.

فعّالیتها و مبارزات سیاسى 
اغلب مبارزات سیاسى و فعّالیتهاى انقلابى ایشان در قبل از پیروزى انقلاب اسلامى، تلاش در ابعاد فرهنگى و تبلیغاتى بوده است. این تلاشهاى ظلم ستیزانه، از طریق تبلیغ، سخنرانى، حضور در تظاهرات و راهپیماییها و صدور اعلامیه و بیانیه هاى سیاسى انجام مى گرفت.

بر اساس آنچه در جلد سوم کتاب اسناد انقلاب اسلامى منتشر شده است، نام و امضاى آیه الله العظمى صانعى، در ذیل حدود سى اعلامیه سیاسى و انقلابى به ثبت رسیده است که اولین آن، نامه اى است که پس از انتقال حضرت امام خمینى از ترکیه به نجف اشرف، از سوى علماى قم، خطاب به رهبر کبیر انقلاب نوشته شده است. تاریخ انتشار این نامه مهر ماه ۱۳۴۴ است. همچنین آخرین بیانیه اى که نام و امضاى ایشان و دیگر همراهان انقلاب در ذیل آن مى درخشد، اعلامیه اى است که در مخالفت با دولت بختیار، در تاریخ ۱۷/۱۰/۱۳۵۷ صادر شده است.

البته بدیهى است که تمامى اعلامیه هاى آن دوران، در کتاب مزبور نیامده است. مهم ترین بیانیه شدیداللحن علماى قم در قبل از انقلاب، درباره «خلع ید شاه از حکومت» است که به تأیید جمعى از فضلا و مدرّسان حوزه علمیه قم رسیده است و نام و امضاى آیه الله صانعى نیز در ذیل آن به چشم مى خورد.

موضوع اعلامیه مذکور، همچون سایر بیانیه هاى سیاسى آن دوران، بسیار حسّاس، خطرناک و به گونه اى بود که تنها انقلابیان واقعى و یاوران شجاع حضرت امام خمینى، جسارت امضاى آن را داشتند; چه اینکه بسیارى از آن اعلامیه ها، از دیدگاه حکومت پهلوى، جرمى نابخشودنى و مستوجب قتل بود. شاید ترس از همین عواقب خطرناک موجب گردید تا امضاى افراد معدودى از علما در ذیل اعلامیه «خلع شاه از حکومت» قرار گیرد.

سردمداران حکومت پهلوى، براى جلوگیرى از رشد فزاینده انقلاب اسلامى، همواره مى کوشیدند تا مسئله مرجعیّت امام خمینى را خدشه دار جلوه دهند و از آن طریق، در اذهان عمومى نسبت به صلاحیت علمى، سیاسى و مذهبى معظّم له خللى وارد کنند. از این رو، جمعى از علما و فضلاى حوزه هاى علمیه، از جمله حضرت آیه الله صانعى، بخشى از تلاش سیاسى و علمى خود را در خنثا کردن این توطئه حکومت پهلوى قرار دادند و در جهت تثبیت مرجعیّت امام خمینى، فعّالیت مى کردند.

حوزه تدریس
آیه الله صانعى، در طول سالیان متمادى، علاوه بر فعّالیتهاى متفاوت دیگر، اهتمام زیادى به تدریس در حوزه علمیه داشتند، به طورى که هم زمان با یک دوره هیجده ساله تبلیغ که هر هفته از قم به تهران مسافرت مى کردند، روزانه، سه جلسه تدریس در قم داشتند:
تدریس کتاب مکاسب در مسجد امام حسن عسکرى(علیه السلام);
تدریس کفایه الأصول و خارج فقه در مدرسه حقّانى.

معظّم له، اغلب کتابهاى دوره مقدّمات و سطح را تدریس کرده اند. علاوه بر آن، علاقه و تبحّر ایشان در تدریس از یک سو، و درخواست طلاّب از سوى دیگر، موجب شده تا برخى از کتابها را به دفعات متعدد تدریس کنند، به طورى که کتاب گرانسنگ و محقّقانه کفایه الأصول را پانزده دوره تدریس کرده اند.

ایشان پس از حدود هشت سال، در حالى که همچنان به تدریس برخى از کتب دوره سطح اشتغال داشتند، در سال ۱۳۵۲ تدریس دوره خارجِ اصول را در مدرسه علمیه حقّانى شروع کردند و پس از گذشت ۲۲ سال، در سال ۱۳۷۳ آن را به پایان رساندند.

آشنایى حضرت آیه الله العظمى صانعى با مبانى اصولى و فقهى حضرت امام خمینى(قدس سره) و اِشراف کامل بر آنها به دلیل سالها تلمّذ و تمحّض در محضر آن بزرگوار، ویژگى خاصّى به درس خارج ایشان در حوزه داده است.

استاد که حدود ۲۵ سال است به تدریس درس خارج فقه مشغول هستند، محور درس را تحریرالوسیله حضرت امام خمینى قرار داده و همواره، علاوه بر تشریح و ارزیابى دیگر مبانى فقهى، عنایت ویژه اى به بررسى مبانى امام(قدس سره)دارند و این، براى حوزه جاى بسى تأسّى دارد و باارزش است.

روشن بینى و نگاه نقّادانه معظّم له، همراه با تعظیم و تکریم بسیار نسبت به سَلَف صالح و شیوه فقهى حوزه ها، و نیز دیدگاه ها و مبانى متین و راهگشاى استاد ـ دام ظلّه ـ در درس، براى صدها طلبه و روحانى فاضلى که در درس ایشان حضور مى یابند، نکات ارزنده و راهگشایى را بویژه در حلّ معضلات اجتماعى و ارائه تصویرى روشن از فقه به همراه دارد.

دیدگاه هاى اجتماعى روشن، منطقى و راهگشا و توجّه به واقعیّات جامعه و عرف، همراه با اِشراف لازم بر سلوکهاى پذیرفته شده در فقه، دقّتهاى ارزشمند در فقه الحدیث و عنایت خاص به ارزیابى صحّت و سقم اسناد روایات و توجّه خاص به آراى فقهاى اصحاب، از جمله ویژگیهاى درس ایشان است. علاوه بر دایر بودن حوزه درس عمومى، به صورت منظّم و مستمر، جمع دیگرى از فضلاى حوزه نیز از حضور استاد استفاده مى کنند.

چند سالى است که ایشان فقط به تدریس فقه مى پردازند و تاکنون، موفّق به تدریس کتابهاى زکات، خمس، حج، قضا، حدود، دیات، نکاح، طلاق، ارث و قصاص شده اند و اینک کتاب شهادات را تدریس مى فرمایند. علاوه بر این، بخشى از کتاب وقف، صلاتِ مسافر، منجزّات مریض، تقیّه، لاضرر، حجر، مسائل مستحدثه و برخى مسائل دیگر را نیز به بحث گذارده اند که بعضى از آنها در حال تدوین است.

توصیه استاد معظّم به فضلاى حوزه در پذیرفتن مسئولیتهاى مهم انقلاب و نظام، و نیز عنایت به حرکت فقهى، اخلاقى و انقلابى حوزه، باعث شده است تا شاگردان، به مناسبتهاى مختلف، افزون بر توشه هاى ارزشمند فقهى، اصولى و رجالى، خود را فراروى مسئولیتهاى عظیم اجتماعى و سیاسى ببینند. تعظیم ایشان نسبت به فقه در درس و تکریم تلاشهاى عمیق و گسترده فقهاى گذشته از یک سو، و ارزیابى عالمانه ایشان نسبت به ادلّه، بویژه آیات و روایات از سوى دیگر، باعث مى شود که باور ارزشمند شاگردان نسبت به فقه بى نظیر شیعه و فقهاى عالى قدر آن، عمق یابد و از جانب دیگر، موجب شده تا حسّ شجاعت ارزیابى اقوال گذشتگان و نیز اعتقاد به راهگشایى فقه در بین شاگردان، تقویت شود.

انس با مردم، شناخت دقیق روابط اجتماعى و عرف، آگاهى از نیازهاى اجتماعى و واقعیّات روز، درک عمیق مبانى جامع و مُتقن امام راحل(قدس سره)، در کنار حفظ اکید موازین و چارچوبهاى فقهى و اهتمام به ادلّه متقن شرعى، علاوه بر دستاوردهاى ارزشمندى که در مقام افتا دارد، افقهاى تازه اى را به روى شاگردان مى گشاید و این احساس را در آنان تقویت مى کند که فقه استوار شیعه، بر چه مبانى روشن و مستحکمى تکیه دارد و همواره زنده و راهگشاست; چنان که تشویق مستمرّ شاگردان خوش استعداد توسط ایشان، سبب دلْ گرمى و شکوفایى استعداد آنان مى شود.

حوزه افتا 

سختگیرى استاد معظّم در تتبّع و تحقیق، و دقّت زیاد بویژه در فقه الحدیث، موجب آن نشده است که در مقام افتا سختگیر باشند; چرا که در فهم آیات و روایات و مبانى استنباط، توجّه ویژه اى به اصل و قاعده سهولت دارند و این فرموده مرحوم صاحب جواهر را به جناب شیخ انصارى، همواره مورد توجّه قرار داده اند که «از احتیاط هاى خود بکاه; زیرا دین اسلام، شریعت آسان است».

معظّم له، علاوه بر طرح عمومى مسائل فقهى مورد نظر و بررسى آنها در جمع زیادى از طلاّب و فضلا که هر روز در بیت ایشان حضور مى یابند، با تشکیل گروه استفتا، از تبادل نظر و همکارى آنان نیز برخوردارند.

کتبى که از حضرت استاد تاکنون چاپ شده، عبارت اند از:
رساله توضیح المسائل،
مناسک حج،
مجمـع المسائل (دو جلد)،
منتخب الأحکام،
استفتائات پزشکى،
مصباح المقلّدین،
احکام بانوان،
کتاب الطلاق.

همچنین ایشان حاشیه هایى بر تحریرالوسیله و عروه الوثقى به زبان عربى نگاشته اند. تألیفات و آثار دیگر ایشان عبارت است از:
تقریرات درس خارج حضرت امام خمینى،
رساله اى در قاعده فراغ و تجاوز،
رساله اى در تقیّه،
رساله لاضرر.

با توجّه به مراجعات و سؤالهاى بسیارى که از ایشان مى شود، تاکنون به چندین هزار استفتا پاسخ داده اند و آنچه درباره کتاب مجمع المسائل ایشان قابل توجّه است، اینکه شیوه پاسخگویى معظّم له در کتاب مزبور، به سبک مرجع عظیم الشان و فقیه بزرگوار، میرزاى قمى(قدس سره)است، به گونه اى که علاوه بر فتواى مورد نظر، در برخى موارد، به دلایل و مستندات فقهى آن فتوا اشاره شده است که از نظر آموزشى و علمى، براى پژوهشگران علوم حوزوى و نیز فقه پژوهان، بسیار مفید و قابل توجّه است.

ایشان با همه تکریم و تعظیمى که نسبت به فقهاى عظام و آراى اصحاب، بویژه آراى مشهور دارند و همواره حوزه ها، بویژه شاگردان خود را به شناخت بهتر و تعظیم فراوان نسبت به فقهاى اصحاب فرا مى خوانند و با خضوع تمام، از آنان با عظمت یاد کرده، آراى آنان را مى ستایند; امّا حریّت و سعه اندیشه فقهى ایشان، و توجّه ویژه به ادلّه و به استناد مبانى مُتقنى که در اصول و بویژه در فقه دارند، باعث شده است که فتاوا و نظریات ابتکارى زیادى را در حوزه عمل مکلّف و مقلّدان ارائه فرمایند.

این فتاوا که همگى در چارچوب اصول و ملاکهاى فقهى حوزه هاى فقه صادر شده، در بسیارى موارد، توانسته است راهگشاى معضلات و مشکلات مکلّف در حوزه عمل فردى و اجتماعى باشد. براى آشنایان به مبانى و ادلّه، رجوع به تفصیل مباحث و مستندات فتاواى مذکور، مى تواند سرمایه ارزشمندى در تلقّى بهتر و دقیق تر ادلّه و نیز پاسخگویى به نیازهاى فقهى جامعه باشد که موارد زیر از جمله آنهاست:

۱٫ ایشان درباره ولایت فقیه مى فرماید: بر مبناى ولایت فقیه، هر مجتهدى که جامع شرایط باشد، منصوب براى ولایت است و نسبت به مردم، مشروعیت اجرا در مصالح عامّه ـ که اسلام حکم خاصّى نداردـ ، منحصراً با مردم و نظـر اکثریت و توده آنان است و مشروعیّت، منوط به آرا و رضایت آنان به طور کلّى و یا از طریق اکثریت است و دستور اجراى آن به طور مستقیم یا غیرمستقیم، با ولىّ فقیه است.

۲٫ درباره بلوغ دختران، معظّم له، موثّقه عمّار ساباطى که شرط سنّى را سیزده سال قمرى مى داند، ترجیح داده، مى فرماید: در صورت عدم احراز سایر علایم بلوغ که نصوص و فتاوا متعرّض آنهاست، دختران در این سن (سیزده سالگى) به تکلیف مى رسند.

۳٫ درباره قضاوت زنان فرموده اند: ذکوریت در قضاوت، خصوصیّت ندارد و حجّت شرعى بر خصوصیّت هم نداریم و کسى که ولایت بر قضا دارد، مى تواند آنان را براى قضا (مخصوصاً در امور مربوط به زنان و حقوق خانوادگى) منصوب نماید، و این به خاطر حجیّت اطلاق ادلّه قضا بر عمومیت و شمول است; و همچنان که مردان از قِبل ائمّه معصوم(علیهم السلام) مجاز در تصدّى قضا هستند، زنان هم از قِبل آنها مجازند، مخصوصاً نسبت به شئون زنان و حقوق آنها.

۴٫ در مورد ولایت بر صغیر و اموال او، با نبودن پدر، نظر معظّم له این است که مادر، قیّم قهرى است و مشمول ادلّه احسان و معروف و خیر و برّ است و ولایت بر صغیر، بیش از برّ و احسان، چیز دیگرى نیست و به حکم آیه شریفه: «وَ اُولُوا الاَْرْحامِ بَعْضُهُمْ اَوْلى بِبَعْض»،< 1> مادر بر پدربزرگ، اولویت دارد، و با نبود مادر، پدربزرگ، قیّم فرزند است.

۵٫ ایشان در باب تفاوت دیه زن و مرد مى فرماید: دیه زن و مرد، مساوى است و این حکم، مستفاد از اطلاق ادلّه دیه است، و دلیل معتبرى بر تقیید نداریم.

۶٫ در مورد کثیرالسفر مى فرماید: کسانى که مرتباً قبل از ده روز، یک سفر چهار فرسخى بروند (چه در رابطه با شغل یا غیر شغل) و ده روز در یک جا نمانند، کثیرالسفرند، و اگر افراد براى زیارت هم مسافرت کنند، نمازشان تمام و روزه آنان صحیح است.

۷٫ درباره موسیقى، نظر معظّم له چنین است که حرمت موسیقى و غِنا، حرمت محتوایى است و هر صوت و غنا و موسیقى اى که در آن، ترویج بى بند و بارى و بى عفّتى و به انحراف کشیدن انسانها نباشد و چهره اسلام را بد نشان ندهد، حرام نیست.

۸٫ ایشان در مورد کفّار مى فرماید: اظهر طهارت آنان، همانند طهارت مسلمانان است. گرچه کفّار حربى که بر سرِ اسلام و اعتقاد مسلمانان با آنان مى جنگند (نه به سبب جهات دیگر) و معاند دینى هستند (همانند اندکى از بقیّه کفّار که با یقین به حقّانیت اسلام، باز منکر آن هستند)، محکوم به نجاست اند.

۹٫ درباره ربا فرموده اند: حکم تحریم ربا که در آیات و روایات آمده و به آن اشاره شده، مختصّ به رباى استهلاکى است نه رباى استنتاجى.

۱۰٫ معظّم له، قائل به عمومیّت قصاص است براى قتل هر انسانى که خونش در حکومت اسلامى محترم است، بدون تفاوت از حیث مسلمان و کافر بودن قاتل و مقتول. قصاص، حیاتى است براى صاحبان خِرَد: «وَلَکُمْ فِى الْقِصاصِ حَیاهٌ یا اُولِى الاَْلْبابِ»< 2> و این نظریه، مستند است به اطلاقات و عمومات قصاص و برخى از اخبار مسئله که حجّت است.

۱۱٫ ایشان در مورد ولایت و حاکمیت و مرجعیّت و بقیّه شئون فقیه، ذکوریّت را شرط نمى دانند و مناط را همان فقه و تقوا مى دانند. ایشان مدّعى است که در حقوق اسلامى، همچنان که تبعیض نژادى نیست و سفید و سیاه برابرند، تبعیض جنسیّتى و ملّیتى نیز وجود ندارد.

همچنین معظّم له، نظریات دیگرى دارند که گویاى عدم تبعیض است و تفاصیل این مباحث را از کتب و رسائل عملیّه ایشان، مخصوصاً کتاب منتخب الأحکام مى توان یافت.

برخى سجایاى اخلاقى، اجتماعى
ایشان ارادت خالصانه و عمیق و در عین حال، آشکار معظّم له به خاندان عصمت و طهارت، بویژه ساحت مقدّس حضرت فاطمه ـ صلوات الله علیهم اجمعین ـ همواره براى اساتید، فضلا، شاگردان، مراجعان و عموم طبقاتى که به حضور ایشان مى رسند، شایان توجه است.
تواضع ایشان نسبت به مردم، بویژه روحانیان معظّم و اهل علم در حدّ خضوع، تکریم و احترام طلاّب و دانشجویان، تجلیل از اساتید و فضلا و تأکید بر لزوم حفظ شئون و احترام بزرگان حوزه، از ویژگیهاى مشهود معظّم له است.

علاقه صادقانه، همراه با سوز و شفقتى که نسبت به عموم جامعه، بویژه مردم دردمند و گرفتار دارند; ارادت همراه با تکریمى که نسبت به ایثارگران، خانواده هاى شهدا و جانبازان دارند و نیز توجّهى که به طبقات مستضعف جامعه دارند و خود، دردها و ناملایمات آنان را تا عمق جان درک نموده و تجربه کرده اند; سادگى بیت ایشان، ساده زیستى و احتیاط زیاد در استفاده از وجوه شرعى، همه باعث شده است که بسیارى از طلاّب و فضلا و طبقات مختلف جامعه، به راحتى بتوانند با ایشان رابطه مستقیم داشته باشند و مسائل مورد نظرشان را مطرح کنند. اینها و آنچه پیشتر گفته شد، نه تنها استاد معظّم را از توجّه مسئولانه نسبت به انقلاب و نظام جمهورى اسلامى و لزوم حفظ و تقویت آن، و نیز موضعگیرى درباره مسائل جهان اسلام و دخالت در فعّالیتهاى سیاسى و اجتماعى و توجّه دادن به مصالح عالى اسلام و انقلاب و نظام و همراهى و همکارى براى فائق آمدن انقلاب و نظام بر مشکلاتْ، باز نداشته، بلکه مؤیّدى بر آن شده است.
نظریات فقهى، سیاسى و اجتماعى ایشان، یادآور این کلام امام خمینى سلام الله علیه است که «انبیا شغلشان سیاست است و دیانت، همان سیاستى است که مردم را از اینجا حرکت مى دهد و به تمام چیزهایى که به صلاح ملّت و مردم است، هدایت مى کند».
معظّم له، رابطه مرجعیّت و سیاست را نشأت گرفته از روح فرهنگ و تعالیم دین و شریعت مى داند.

از درگاه خداوند ـ عزّوجل ـ ، سلامت و عزّت بیشتر این فقیه بزرگوار را آرزو مى کنیم و امیدواریم در سایه نظام جمهورى اسلامى و به برکت انفاس قدسى امام راحل(قدس سره)، حوزه هاى علوم اسلامى و جامعه اسلامى، همواره از چنین فقهایى برخوردار باشند.

No votes yet.
Please wait...

درباره ی ابوالقاسم شم آبادی

(حقوق عمومی) -مدرس دانشگاه-صاحب امتیاز انتشارات حقوقی عدلیه-ارتباط با ابوالقاسم شم آبادی: shamabadi.abolghasem@yahoo.com تلفن: 66965272 -021

همچنین ببینید

نظر فقها در مورد مهریه

آیت‌الله مکارم شیرازی در دیدار با اعضای فراکسیون روحانیون مجلس شورای اسلامی درباره ازدواج و …

یک دیدگاه

  1. با عرض ادب واحترام سلام خسته نباشید جناب اقای ایت الله صانعی (چندنفر بهم گفتند شما ادم خیری هستید ) ،اینجانب محمدهادی قربانی.فرزند اکبر.من ۳۰سال سن دارم،چندین سال نامزد دارم،ولی بعلت مشکلات مالی و اجاره نشینی نمی توانم ازدواج کنم،مدتی هم هست،مصالح ساختمانی گران شده،و خشکسالی کارگری نیست،من نیز فن خاصی بلد نیستم جز کارگری،اطرافیانم هم توان مالی ندارند کمکم کنند ازدواج کنم،تصمیم گرفتم برای شما نامه بفرستم،شاید فرجی شد،خواهشمندم اگر امکان داره به من کمک مالی کنید ازدواج کنم و بهتر زندگی کنم مدتی هست اجاره خونه برام مشکلی بزرگ شده،اگر یه کمک کوچکی اندازه اجاره خونه به من کمک کنید،یه مشکل بزرگ من حل کردید بخدا روم نمیشه اینها حضوری بیام بگم.خیلی ممنون و متشکرم از زحمات شما.شماره تماس من ۰۹۳۳۶۱۶۶۴۷۷٫مجبور نبودم شماره عابرم نمیفرستادم.شماره عابر بانک رفاه (۵۸۹۴۶۳۱۵۳۵۹۸۹۰۸۱)بنام محمدهادی قربانی.تو راخدا کمک کن.موفق،سربلند و سلامت باشی در پناه الله

    No votes yet.
    Please wait...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *