مجید رضاییان: قانونی که خوانده نمی شود

یکم: اگر بپذیریم یکی از شاخص های جوامع پیشرفته، «سرانه مطالعه» کتاب، نشریات و مطبوعات – چه در فضای وب و چه در فضای چاپی- به شمار می آید: نیک باید بپذیریم چرخه چهارگانه پژوهش، حق مالکیت اثر و نشر یا همان کپی رایت، اقتصاد نشر و توزیع، باید به طور پیوسته به رسمیت شناخته شوند زیرا اجزای این چرخه، چنان به هم وابسته هستند که جداساختن یکی از دیگری هرگز میسر نیست.

دوم: در کشور ما، قصه تکراری قانون کپی رایت و تاثیر آن در تولید اندیشه و حیات بخشی به موجود زنده کتاب، نویسنده و پژوهشگر روزی باید پایان پذیرد. ما نمی توانیم از این قانون چشم بپوشیم: کپی رایت و کتاب، دو جزء لاینفک این چرخه به شمار می آیند. در کجای دنیا دیده ایم که نویسنده، نگران اثر پژوهشی خویش باشد؟ او با امنیت روانی کامل به خوبی می داند که اثرش نه تنها ترویج می شود که اگر دیگران، حرفی برای گفتن داشته باشند، می زنند وبه تحریر درمی آورند. نگرانی نویسندگان این بوم و بر در همه عرصه ها از جمله علوم انسانی به ویژه آن هنگام که مرزی روشن میان «کتاب سازی» و «تالیف واقعی کتاب» وجود ندارد، باید نگرانی بحقی قلمداد شود. این طور نیست؟

سوم: کپی رایت را بگذارید از زاویه یی دیگر نیز مورد نقد قرار دهیم: تاثیر مثبت این قانون، آن هنگام روشن تر می شود که ببینیم نویسندگان ما، بنای اصلی را بر پژوهش می گذارند، آثارشان دیده می شود و ما نیز در عرصه جهانی اعتباری به دست می آوریم. کپی رایت موتور کم رمق پژوهش را روشن می کند و ما صاحب آثار و تالیفاتی خواهیم شد که تاکنون و پیش از این هرگز ندیده ایم. شاید یکی از دلایلی که «حلقه میان پژوهش» و «بازار کار» در همه زمینه ها مسدود است و گشوده نمی شود، به موضوع «اجرا نشدن قانون کپی رایت» بازمی گردد. شک نباید کرد.

چهارم: اقتصاد نشر و کتاب و پایین بودن تیراژ چاپی از یک سو و ضعیف بودن باب نشر کتب الکترونیک از دیگر سو، به این عامل بازمی گردد که نظام نشر در ایران، فاقد نظم و نظام اقتصادی است و موضوع سودآوری در آن دیده نمی شود. تردید نکنیم که بسیاری از عرصه های فرهنگی مانند سینما، وقتی وارد عرصه اقتصادی شدند و ارزش افزوده یافتند، از هنر سینما به عنوان صنعت سینما یاد شد. تولید کتاب نیز از این قانون مستثنی نیست، گرچه کتاب و تئاتر، مشمول صرف درآمد های مالیاتی و با نگاه کمک به آن، تقویت می شود: با این حال پایه های اصلی بازار نشر نمی تواند چنان متزلزل باشد که از «بای بسم الله» تا «تای تمت»، وابسته به کمک های دولتی باشند. آخر: آزادی بیان و قلم در تولید فکر، پژوهش و عرصه کتاب، نقشی انکارناپذیر دارد. اینک که فضا به سمت اعتدال و عقلانیت فرهنگی به پیش می رود، بیاییم آستانه تحمل را بالاببریم. عینک سیاسی زدن به هر اثر اندیشه یی، چرخه تولید کتاب را محافظه کارانه می کند. جسارت در این زمینه، گرچه ممکن است هزینه هایی دربر داشته باشد اما وقتی همه اندیشه ها – دقیقا همه اندیشه ها- را شامل شود، فضا را پاکیزه می کند و صدا ها و قلم های مختلف شنیده و خوانده خواهند شد.

 روزنامه اعتماد، شماره ۲۹۵۵ به تاریخ ۱۷/۲/۹۳، صفحه ۱ (صفحه اول) 

No votes yet.
Please wait...

درباره ی ابوالقاسم شم آبادی

(حقوق عمومی) -مدرس دانشگاه-صاحب امتیاز انتشارات حقوقی عدلیه-ارتباط با ابوالقاسم شم آبادی: shamabadi.abolghasem@yahoo.com تلفن: ۰۲۱۶۶۹۲۱۰۰۲ ۰۲۱۶۶۵۸۱۷۴۸

همچنین ببینید

دادگاه بلژیک پس از ۳۵ سال مبارزه حقوقی به نفع ایران رای داد

یک مقام آگاه در مرکز امور حقوقی بین المللی ریاست جمهوری اعلام کرد: پس از …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *