سرخط خبرها

مجازات تهیه و ترویج سکه تقلبی در قوانین جزایی ایران

 

 

بر اساس قانون مجازات اسلامی‌ هر کسی شبیه هر نوع مسکوک طلا یا نقره داخلی یا خارجی از قبیل سکه بهار آزادی، سکه‌های حکومت‌های قبلی ایران، لیره و نظایر آن را از پول‌ها و ارزهای دیگر که مورد معامله واقع می‌شود، بسازد یا عالما داخل کشور کند یا مورد خرید و فروش قرار دهد یا ترویج سکه قلب کند، به حبس از یک تا ۱۰ سال محکوم می‌شود.

همچنین هر کس به قصد تقلب به هر نحو از قبیل تراشیدن، بریدن و نظایر آن از مقدار مسکوکات طلا یا نقره ایرانی یا خارجی بکاهد یا عالما و عامدا در ترویج این قبیل مسکوکات شرکت کند یا آن را داخل کشور کند به حبس از یک تا سه سال محکوم می‌شود و چنانچه شبیه مسکوکات رایج داخلی یا خارجی غیر از طلا و نقره را بسازد یا عالما آنها را داخل کشور کند یا در ترویج آنها شرکت کند یا مورد خرید و فروش قرار دهد، به حبس از یک تا سه سال محکوم خواهد شد.

علاوه بر مجازات‌های مقرر، تمام اموال تحصیل‌شده از طریق موارد مذکور نیز به عنوان تعزیر به نفع دولت ضبط می‌شود. البته هرگاه اشخاصی که مرتکب جرایم مذکور شده‌اند، قبل از کشف قضیه، ماموران تعقیب را از ارتکاب جرم مطلع کنند یا در ضمن تعقیب به واسطه اقرار خود موجبات تسهیل تعقیب سایرین را فراهم آورند یا ماموران دولت را به نحو موثری در کشف جرم کمک و راهنمایی کنند، بنا به پیشنهاد دادستان مربوط و موافقت دادگاه یا با تشخیص دادگاه در مجازات آنان تخفیف مناسب داده می‌شود و حسب مورد از مجازات حبس معاف می‌شوند، مگر آنکه احراز شود قبل از دستگیری توبه کرده‌اند که در این صورت از تمام مجازات‌های مذکور معاف خواهند شد.

 

مرتکب جرم

قانونگذار برای اشاره به عامل جرم از کلمه «هر کس» استفاده کرده است. بنابراین همه افراد اعم از کارمند و غیرکارمند، نظامی ‌یا غیرنظامی، ایرانی یا خارجی، زن یا مرد، مسئول و غیرمسئول صرف نظر از شغل یا سمت یا مرتبه اداری می‌توانند مشمول این حکم قانونی قرار گیرند.

 

موضوع جرم

موضوع جرم تهیه و ترویج سکه تقلبی شامل این موارد می‌شود:

        ساختن سکه تقلبی: عمل سکه‌سازی قلب، هنگامی‌تحقق پیدا می‌کند که مرتکب، شخصا مقدار کمی‌فلزات طلا یا نقره یا غیر آن را با فلزات دیگر مخلوط کند و پس از ذوب و قالب‌گیری، شبیه سکه‌های رایج را بسازد. البته برای تحقق این جرم، وزن و عیار سکه واقعی ملاک نیست و اگر وزن و عیار سکه تقلبی با وزن و عیار سکه واقعی مساوی یا حتی بیشتر از آن هم باشد، باز در صورت احراز سایر شرایط، جرم محقق خواهد شد.

به هر حال، چون اقداماتی که در راستای ساختن و شبیه‌سازی سکه صورت می‌گیرد، غالبا به صورت مخفیانه و پنهانی است، کشف وسایل ذوب، قالب‌گیری، شبیه‌سازی و منگنه در نزد مرتکب مبیّن عمل سکه‌سازی قلب است.

        مخدوش کردن سکه: عمل مادی مخدوش کردن مسکوک طلا یا نقره ممکن است به وسیله تراشیدن، سوهان کردن یا بریدن سکه صورت گیرد. همچنین ممکن است این عمل با استفاده از وسایل الکتریکی یا شیمیایی واقع شود و بدین ترتیب مقداری از فلز قیمتی را کاهش داد.

البته عمل مخدوش کردن فقط در مورد سکه‌های طلا و نقره جرم محسوب می‌شود و اگر کسی اقدام به مخدوش کردن سکه‌هایی غیر از طلا یا نقره کند، از شمول حکم قانون خارج است، زیرا به علت کم‌اهمیت بودن ارزش فلزات مسکوک غیر از طلا یا نقره، کمتر کسی حاضر می‌شود که رنج تحمل این عمل را به خود بدهد و از این راه منفعتی کسب کند.

        ترویج سکه تقلبی: ترویج در لغت به معنای رواج دادن، رونق دادن و روا کردن چیزی است و از نظر حقوقی عمل هر شخصی است که با علم به اینکه سکه متصرفی او تقلبی یا مخدوش است، آن را بلاعوض و یا در مقام پرداخت دین به جریان اندازد و به دیگری بدهد.

بنابراین در جهت تحقق جرم ترویج سکه قلب یا مخدوش، اهمیتی ندارد که رواج دادن آن در ازای گرفتن وجه باشد یا اینکه به صورت مجانی و رایگان در اختیار دیگری قرار گیرد. همچنین اهمیتی ندارد که بر اثر ترویج سکه تقلبی به شخص یا اشخاص زیان و ضرری واقع شده یا نشده باشد زیرا شرط تحقق جرم مبتنی بر اضرار غیر نیست.

البته عمل ترویج باید به گونه‌ای باشد که بر حسب عرف، رواج دادن و رونق دادن بر آن اطلاق شود. بنابراین اگر صراف یا جواهرفروشی برای تزئین ویترین مغازه‌اش از سکه‌های تقلبی استفاده کند یا سکه‌های مخدوش را در معرف دید مشتریان قرار دهد، هر چند که علم به تقلبی بودن یا مخدوش بودن آنها داشته باشد، نمی‌توان عمل او را عرفا ترویج سکه تقلبی دانست. به هر حال، تشخیص اینکه عمل مرتکب ترویج سکه تقلبی است یا خیر؟ بر عهده دادگاه رسیدگی‌کننده به جرم است.

No votes yet.
Please wait...

درباره ی ابوالقاسم شم آبادی

(حقوق عمومی) -مدرس دانشگاه-صاحب امتیاز انتشارات حقوقی عدلیه-ارتباط با ابوالقاسم شم آبادی: shamabadi.abolghasem@yahoo.com تلفن: 66965272 -021

همچنین ببینید

بسته دکتری حقوق کیفری و جرمشناسی آزمون نیمه متمرکز ۹۶

????منابع دکتری حقوق جزا و جرمشناسی آزمون دکتری نیمه متمرکز ۹۶ الف- بسته دکتری جزا …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *