سرخط خبرها

سیدمهدی حجتی: دستبند الکترونیک چیست؟

حقوق کیفری کلاسیک با طرح و اجرای تئوریهای مدرن علوم جنایی بخصوص در حوزه جرمشناسی و کیفرشناسی در طول بیش از یک سده اخیر دچار تغییر و تحولاتی اساسی شده است. آموزههای حقوق کیفری سنتی در رقابت با مدرنیته حاکم بر حقوق کیفری نوین بتدریج رنگ باخته و جای خود را به دستاوردهای فایدهمدار و سودمدارانهای داده که به جای اهداف تنبیهی محض و حذف موقت یا دائم بزهکار از جامعه، به دنبال اصلاح و تربیت بزهکار و ترمیم خسارات ناشی از ارتکاب جرم با همکاری بزهدیده است.
در این میان، کیفر حبس به عنوان یکی از متعارفترین و مشهورترین مجازاتها، مورد بیشترین تغییر و تحولات در راستای اعمال آموزههای مدرن حقوق کیفری قرار گرفته است. دولتها با توجه به پیامدهای سوء و غیرقابل جبران ناشی از اجرای کیفر حبس، ضمن رویآوری به حبسزدایی از قوانین کیفری خود، سعی در تغییر نحوه اجرای این مجازات دارند از سوی دیگر هزینههای بالای تحمیل شده به دولتها در راستای ایجاد زندانها و هزینههای نگهداری از محکومین به حبس به انضمام ابتر ماندن اقدامات اصلاحی و درمانی در زندانهای پرجمعیت و جلوگیری از شیوع بیماریهای مسری همچون هپاتیت و ایدز و پیشگیری از اعتیاد آنها به مواد مخدر نیز دلیل ثانویه تغییر ماهیت کیفر حبس و روی آوردن دولتها به اعمال مجازاتهای جایگزین حبس بخصوص در حبسهای کوتاه مدت است. از طرف دیگر محبوس شدن شهروندان، مانع از فعالیت اقتصادی آنان شده و از دست دادن شغل و محل درآمد آنها را نیز در پی خواهد داشت. به نحوی که پس از خاتمه دوران حبس، محکوم به واسطه مشکلات اقتصادی دامنگیر وی و خانوادهاش، ممکن است دوباره به سمت و سوی ارتکاب جرم تمایل پیدا کند.
یکی از مجازاتها که از آن به عنوان مجازات بینابین یا جایگزین حبس یاد شده و در کشورهای پیشرفته دنیا نیز اجرای آن مورد آزمایش قرار گرفته است، نظارت یا مراقبت الکترونیک از محکومین به حبس است که در خارج از زندان توسط سیستمهای الکترونیک صورت میگیرد. این سیستم در واقع ضمانت اجرای تبعی مجازات حبس و وابسته به حبس خانگی یا تعلیق مراقبتی مجازات است.
مراقبت الکترونیک تحت کنترل و نظارت الکترونیک قراردادن کسی در محلی خارج از زندان مانند محل سکونت محکوم است. از این رو حبس الکترونیک یا نظارت الکترونیک به نوعی از کنترل متهمان و مجرمان گفته میشود که در آن متهم یا مجرم در یک محدوده مشخص و محدود در ارتباط با خانواده نگهداری شده و با استفاده از سامانه الکترونیک هوشمند مانند دستبند یا پابند هوشمند الکترونیک هشداردهنده، حضور او در محدوده از پیش تعیین شده کنترل میشود. در عمل، دستبندی شبیه ساعت که وزنی در حدود ۷۵ گرم دارد و دارای فرستنده و سیستم نوسانساز صوتی است که به مچ دست یا قوزک پای فرد محبوس بسته میشود و با استفاده از این سیستم مشخص میشود که فرد تحت نظارت در هر ساعت از شبانه روز در کدام محدوده جغرافیایی است. این دستبند با اتصال به فرد محبوس، هر یک دقیقه یک پالس به مرکز اطلاعات یا بیسیم مأمور مراقب ارسال کرده و به محض جدا شدن آن از زندانی، زنگ هشدار در مرکز مراقبت سامانهای که مجهز به سیستم ردیاب است، به صدا درمیآید. از این سیستم نخستین بار در اوایل دهه ۷۰ میلادی برای مراقبت از اطفال و نوجونان بزهکار به عنوان جایگزین حبس در ایالات متحده امریکا استفاده شد. بعدها نیز در اواسط دهه ۸۰ میلادی در برخی از ایالتهای امریکا درخصوص بزهکاران جرایم راهنمایی و رانندگی نیز مورد استفاده قرار گرفت. از سال ۱۹۸۹ در مورد مجرمین مواد مخدر و مرتکبین جرایم علیه اموال نیز به کار گرفته شد. بتدریج هم در سایر ایالتهای امریکا کاربرد پیدا کرد و استفاده از آن به سایر کشورها نیز تسری پیدا نمود. در کشور ما برای نخستین بار نظارت الکترونیک در قانون مجازت اسلامی (مصوب ۱/۲/۱۳۹۲) پیشبینی شده است.

وکیل دادگستری و مدرس دانشگاه

No votes yet.
Please wait...

درباره ی ابوالقاسم شم آبادی

(حقوق عمومی) -مدرس دانشگاه-صاحب امتیاز انتشارات حقوقی عدلیه-ارتباط با ابوالقاسم شم آبادی: shamabadi.abolghasem@yahoo.com تلفن: 66965272 -021

همچنین ببینید

بلیط هواپیما – partoticket.ir

سامانه تیکت یاب یک موتور جستجو گر بلیط هواپیما می باشد که بلیط های چارتری …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *