سوال‌ و جواب‌های مهم برای کارمند، کارگر و کارفرما

همیشه ریزه‌کاری‌هایی در شرایط کاری وجود داشته است که به دلیل به ندرت اتفاق افتادن آنها، مورد توجه قرار نمی‌گیرند. وزارتخانه به تک تک این شرایط نظارت داشته است
سوال‌ و جواب‌های مهم برای کارمند، کارگر و کارفرما

گروه کار و تعاون – بازار خبر؛ همیشه که قرار نیست محل اصلی دعواها و مشاجره‌های کارفرما و کارمند، بحث حقوق و مزایا باشد. گاهی سرفصل‌هایی چون غذا، سرویس، جابجایی، شب‌کاری و چندین عنوان دیگر به عنوان چالش مطرح می‌شود.

مواردی که اغلب به دلیل ناآشنایی با قانون کار به درگیری می‌انجامد و در انتها یکی از دو طرف ناراضی باقی می‌ماند.

این سوال‌ها، رایج‌ترین پرسش‌هایی است که وزارت تعاوت، کار و رفاه اجتماعی از کل کشور جمع‌آوری کرده است. شاید جواب شما نیز بین اینها باشد.

جابجایی شغلی کارگران از چه نوع قواعدی تبعیت می‌کند؟
تغییر موقعیت و جابجایی شغلی کارگران مشمول قانون کار در واحدهائی که طرح طبقه‌بندی مشاغل مصوب وزارت کار دارند تابع ضوابط و دستورالعمل اجرای طرح است اما در واحدهای فاقد طرح این‌گونه جابجایی‌ها منوط به انجام توافق بین طرفین بوده و در صورت بروز اختلاف رای مراجع قانون کار تعیین‌کننده می‌شود.

در یکی از واحدهای کارگری به کارگران هزینه غذا داده می‌شود آیا این پرداخت‌ها در ایام استفاده کارگر از مرخصی استحقاقی نیز باید انجام شود؟
چنانچه کارگران در سنوات قبل برای ایام مرخصی استحقاقی نیز وجهی تحت عنوان هزینه غذا دریافت کرده باشند این رویه که از گذشته برابر توافق کارفرما برقرار و پرداخت شده است ادامه اجرای آن کماکان جزء تعهدات کارفرما بوده و تغییر یا حذف آن با موافقت کارگران ذینفع صورت می‌گیرد.

آیا کارفرما برای تأمین وسیله ایاب‌وذهاب و یا پرداخت هزینه رفت و برگشت کارگران قانوناً تکلیفی دارد؟
تکلیف کارفرما به تأمین وسیله ایاب‌وذهاب تنها در مواردی است که کارگاه از محل سکونت کارگران دور بوده و وسایل نقلیه عمومی هم به تعداد کافی در اختیار کارگران قرار نداشته باشد.

مقصود از غذای ارزان‌قیمت در ماده ۱۵۱ قانون به چه معنی است آیا می‌توان از آن غذای مجانی نیز استنباط نمود؟
مستنبط از عبارت “ارزان‌قیمت” در ماده ۱۵۱ قانون کار غذای فراهم‌شده توسط کارفرما “مجانی” نبوده و در مقابل دریافت وجه از کارگران به آنان داده می‌شود. طبیعی است به روح قانون کارفرما می باید غذا را به نحوی تهیه نماید که عرفا ارزان‌قیمت باشد. بدیهی است چنانچه در کارگاهی تاکنون بر خلاف ترتیب فوق، تادیه غذا “مجانی” صورت می گرفته است عرف و روال کارگاه لازم الرعایه بوده و باید همچنان ادامه یابد.

در کارگاه که به کارگران نهاری داده می‌شود آیا مکلف کردن کارفرما به پرداخت هزینه آن در ماه مبارک رمضان محمل قانونی دارد؟
در ایام ماه مبارک رمضان پرداخت هزینه نهاری که کارگران در دیگر ماهه‌ای سال استفاده می‌نمایند صرفاً با توافق کارفرما ممکن بوده و تکلیف به پرداخت آن‌ها فاقد وجهه قانونی خواهد بود. بدیهی است در صورت وجود عرف و رویه‌ای در کارگاه مبنی بر پرداخت هزینه مورد نظر در ماه مبارک، عرف و رویه مزبور جزء شرایط کار کارگران ذی‌ربط بوده و تغییر آن از سوی کارفرما منوط به جلب موافقت کارگران است.

اقدام کارفرمایان به قطع غذا و دادن وجه نقد به کارگران چه حکمی خواهد داشت؟
به نظر می‌رسد قطع غذای طبخ شده و جایگزین کردن آن با وجه از جمله مصادیق تغییر عمده در شرایط کار موضوع ماده ۲۶ قانون کار بوده و به دلالت ماده یادشده نیازمند نظر مثبت اداره کار محل خواهد بود که در این زمینه مسلماً درجه ضرورت امر، علت تغییر، دلایل توجیهی کارفرما، شرایط طرفین و سایر اوضاع و احوال مورد نظر قرار خواهد گرفت و تلاش خواهد شد حتی‌الامکان با جلب رضایت طرفین همراه باشد. بدیهی است چنانچه هر یک از طرفین نسبت به نظر اداره کار معترض باشند این اختلاف قابل طرح در مرجع حل اختلاف است.

با وجود اینکه کارگاه راه‌سازی بوده و دور از مناطق مسکونی کارگران فعالیت می‌کند تعدادی از کارگران منازل مسکونی‌شان در حوالی کارگاه است آیا کارفرما الزام به در اختیار گذاشتن خوابگاه به این قبیل کارگران خواهد بود؟
با توجه به عبارت “دور از مناطق مسکونی” و نیز الزام کارفرما به ایجاد خوابگاه مناسب، پیش‌بینی‌شده در ماده ۱۵۱ قانون کار، و تکلیف کارفرما به فراهم نمودن سه وعده غذای مناسب و ارزان‌قیمت (صبحانه، ناهار، شام) برای کارگران، صرفاً در مورد کارگرانی است که در کارگاه بیتوته می‌نمایند و کارگرانی که می‌توانند در پایان کار به مناطق مسکونی خود مراجعه نمایند در شمول تکلیف ماده ۱۵۱ قرار نمی‌گیرند.

کارفرما در سال‌های گذشته اقدام به کسر ساعت کار کارگاه در ماه مبارک رمضان نموده است حذف آن در چه شرایطی امکان‌پذیر است؟
چنانچه در سال‌های گذشته، کارفرما در ماه مبارک رمضان اقدام به تقلیل ساعت کار نموده باشد استمرار استفاده از آن در سنوات قبل جزء شرایط کار کارگران محسوب و تغییر آن با موافقت کارگران امکان‌پذیر خواهد بود.

بر اساس مقررات کار ایران آیا کارفرما تکلیفی در خصوص فراهم آوردن غذا و یا پرداخت وجهی از این بابت به کارگران دارد؟
در کارگاه که برای مدت محدود به منظور انجام کاری معین (راه‌سازی و مانند آن) دور از مناطق مسکونی ایجاد می‌شود، کارفرمایان موظف‌اند ۳ وعده غذای مناسب و ارزان‌قیمت (صبحانه، نهار، شام) برای کارگران خود فراهم نمایند که حداقل یک وعده آن باید غذای گرم باشد. در غیر کارگاه‌های موضوع ماده فوق تهیه غذا و اقدام به برقراری آن و یا پرداخت وجهی از این بابت الزامی نبوده و منوط به انجام توافق در کارگاه خواهد بود.

آیا کارفرما را می‌توان ملزم به پرداخت وجه نقد بجای غذا نمود؟
با التفات به ماده ۱۵۱ قانون کار تکلیف کارفرما در کارگاه‌هایی که برای مدت محدود به منظور انجام کاری معین دور از مناطق مسکونی ایجاد می‌شوند تهیه ۳ وعده غذای مناسب و ارزان‌قیمت (در مقابل اخذ وجه نقد از کارگران) است لذا الزام کارفرما به پرداخت پول غذا و صدور رأی از این بابت منطبق با قانون نخواهد بود و در صورت استنکاف کارفرما به تکلیف مقرر در ماده قانونی مزبور با وی برابر ماده ۱۷۳ قانون مرقوم رفتار خواهد شد.

آیا در مقررات قانون کار ایران برای کار زنان در شب محدودیت و یا ممنوعیتی وجود دارد؟
در قانون کار در زمینه ممنوعیت کار زنان در ساعات شب پیش‌بینی خاصی به عمل نیامده است و بدین لحاظ کارگران زن می‌توانند در صورت تمایل و داشتن موافقت با رعایت مقررات ماده ۷۵ قانون کار در محدوده ساعات کار شب نیز اشتغال بکار داشته باشند.

چگونه و بر اساس چه ضوابطی می‌توان کارگر ساده و نیمه ماهر و نیز دارای تخصص را از یکدیگر تشخیص داد؟
معیارها و ضوابط تشخیص کارگر ساده و نیمه ماهر از کارگر ماهر و دارای تخصص ماهیتاً فنی و کارشناسی بوده و در هر مورد لازم است با استفاده از روش‌های مختلف و مناسب من‌جمله آزمون‌های فنی و تخصصی، مراجعه به شرح شغلی کارگران ذی‌ربط، عرف و… این تشخیص به عمل آید. بدیهی است در صورت بروز اختلاف نظر مراجع رسیدگی‌کننده قاطع خواهد بود.

آیا کارگران مشمول قانون کار می‌توانند از مزایای مقرر در قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت برخوردار شوند؟
قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت و مقررات مربوط به آن، مشمولان قانون استخدام کشوری و واحدهای ذی‌ربط را شامل بوده و نسبت به کارگران و کارگاه‌های مشمول قانون کار تسری پیدا نمی‌نماید.

آیا انعقاد قرارداد کار با کارکنان شاغل و یا بازنشسته ارتش منع قانونی دارد؟
حسب دستور مقام معظم رهبری و فرماندهی کل قوا کلیه سازمان‌های دولتی، نهادها و وزارتخانه‌ها موظف گردیده‌اند که از به‌کارگیری کارکنان شاغل یا رهاشده ارتش به هر صورت رسمی، غیررسمی، پاره‌وقت و نیمه‌وقت بدون کسب هماهنگی مکتوب سماجا (ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران) خودداری کنند.

یا شهرداری‌ها و سازمان تأمین اجتماعی در زمره سازمان‌های دولتی به حساب می‌آیند؟ ضمناً تشخیص دولتی یا غیردولتی بودن‌ یک شرکت با چه مرجعی است؟
شهرداری‌ها و موسسات تابعه و نیز سازمان تأمین اجتماعی جزء سازمان‌های دولتی تلقی نمی‌گردند. ضمناً اظهارنظر در خصوص دولتی بودن و یا دولتی نبودن یک شرکت در صلاحیت سازمان امور اداری و استخدامی کشور است.

No votes yet.
Please wait...

درباره ی ابوالقاسم شم آبادی

(حقوق عمومی) -مدرس دانشگاه-صاحب امتیاز انتشارات حقوقی عدلیه-ارتباط با ابوالقاسم شم آبادی: shamabadi.abolghasem@yahoo.com تلفن: ۰۲۱۶۶۹۲۱۰۰۲ ۰۲۱۶۶۵۸۱۷۴۸

همچنین ببینید

تمدید مهلت ثبت نام در آزمون دکتری ۹۸

طلاعیه سازمان سنجش آموزش کشور در باره تمدید مهلت ثبت نام درآزمون ورودی دوره دکتری …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *