دکتر محمد مهدی مقدادی: اهمیت تغذیه کودک با شیر مادر در اسلام

 

تغذیه با شیر مادر به عنوان یک حق مسلّم و مهم برای کودک دردین اسلام به رسمیت شناخته شده و پیرامون آن احکام و توصیه های مفصّلی بیان شده است .

اهمیت این حق کودک بدان جهت است که شیر مادر کامل ترین و سالم ترین غذا برای کودک است و رشد جسمی و نیز پرورش عاطفی و روحی طفل را به بهترین صورت فراهم می آورد. تحقیقات علمی نیز نشان می دهد که تغییر ترکیبات شیر مادر از هنگام ولادت تا پایان دوران شیردهی با نیازهای غذایی و سلامتی و ایمنی کودک تناسب کامل دارد، از این رو کودکانی که از شیر مادر استفاده می کنند شش برابر دیگر کودکان شانس زنده ماندن دارند.

خداوند متعال در قرآن کریم در این باره می فرماید: «مادران، فرزندان را دو سال تمام شیر می دهند. این حکم برای کسی است که بخواهد دوران شیر خوارگی را تکمیل کند … نه مادر حق ضرر زدن به کودک را دارد و نه پدر  …». (سوره بقره آیه ۲۳۳ )

در روایات هم به طور گسترده این مسأله مورد اهتمام قرار گرفته است به گونه ای که می توان این روایات را در سه دسته قرار داد:

دسته اول: روایاتی است که در آن ها به خیر و برکت و فایده شیر مادر برای نوزاد تصریح شده است، مانند آن که از پیامبر اکرم (ص) نقل شده که فرموده است: «هیچ شیری برای تغذیه کودک با برکت تر از شیر مادر نیست». (بحارالانوار ج ۱۰۰ ص ۳۲۳)

هم چنین امیر المؤمنین (ع) تغذیه با شیر مادر را مورد تأکید قراردده و فرموده است: هیچ شیری برای تغذیه کودک با برکت تر از شیر مادر نیست. (وسائل الشیعه ج ۲۱ ص ۴۵۲)

دسته دوم : روایاتی است که به جنبه اخلاقی زن شیرده، اشاره دارد و بیان می کند که شیر مادر برای نوزاد از چنان اهمیّتی بر خوردار است که می تواند طبیعت او را تغییر دهد،از این رو باید در انتخاب زنی که این وظیفه را به عهده می گیرد، احتیاط شود. مانند آن که، امام صادق (ع) از امیرالمؤمنین(ع) نقل می کند که بارها فرموده است همان طورکه با دقّت نظر انتخاب همسر می نمایید هر شخصی را جهت شیر دادن به فرزند خود انتخاب نکنید، زیرا چه بسا شیرخوارگی باعث تغییر طبیعت نوزاد گردد.  ( وسائل الشیعه ج ۲۱ ص ۴۶۸)

هم چنین پیامبر اکرم(ص) می فرماید: مبادا برای شیر دادن به فرزندان خود از زن احمق و کم خرد استفاده کنید، زیرا شیر پایه و اساس رشد و تربیت فرزند است. ( مستدرک الوسائل ج ۱۵ ص ۱۶۲)

در روایت دیگری نیز می فرماید: از شیر زنان بدکاره و دیوانه برای فرزندانتان پرهیز کنید، زیرا شیر اثر خود را می گذارد.( وسائل الشیعه ج۲۰ ص ۱۵)

دسته سوم: روایاتی است که به اجر و پاداش مادران شیرده، اشاره دارد. به عبارت دیگر، چون شیر مادر برای نوزاد بسیار مفید و پر برکت است، این دسته از روایات مادران را تشویق کرده تا زحمت انجام آن را بر خود بپذیرند و فرزندان خویش را از آن محروم نسازند. مانند آن که اُمّ سلمه می گوید: از پیامبر اکرم (ص)سؤال کردم بسیاری از پاداش ها برای مردان ذکر شده آیا زنان هم از این پاداش ها نصیبی دارند؟ فرمود: آری، هنگامی که زن باردار می شود، بسان روزه دار شب زنده داری است که با جان و مال خود در راه خدا جهاد می کند و هر گاه وضع حمل کند، اجر و پاداشی دارد که کسی از عظمت آن آگاه نیست و هرگاه فرزند خود را شیر دهد، در برابر هر مکیدن نوزاد پاداشی به او دهند که برابر است با آزاد کردن بنده ای از فرزندان اسماعیل و هنگامی که از شیر دادن فرزند خود فارغ شود، فرشته بزرگواری به او گوید: اعمال خود را از سربگیر که خداوند تو را آمرزیده است.(وسائل الشیعه ج ۲۱ ص ۴۵۱)

در روایت دیگر، آن حضرت(ص) به یکی از زنان صحابه چنین فرموده است: آن گاه که مادر وضع حمل کرد و شروع به شیردادن نوزاد نمود، در برابر هر مکیدن شیر مادر، در روز قیامت نوری درخشان در برابرش جلوه کند و هرکس از گذشتگان و آیندگان آن ر ا مشاهده نماید به شگفتی درآید و ثواب شخص روزه دار و شب زنده دار در نامه عملش ثبت گردد… و آن گاه که فرزندش را از شیر گرفت، خدای متعال به او می فرماید: ای زن، بدان که تمام گناهانت را آمرزیدم ، پس عمل خود را از سر بگیر. (مستدرک الوسائل ج۱۵ ص۱۵۵)

دکتر محمد مهدی مقدادی

مدیر کلینیک حقوقی

دانشگاه مفید قم

مرداد ماه ۱۳۹۲

http://www.unicef.org/iran/fa/1562_8473.html

درباره‌ی ابوالقاسم شم آبادی

(حقوق عمومی) -مدرس دانشگاه-صاحب امتیاز انتشارات حقوقی عدلیه-ارتباط با ابوالقاسم شم آبادی: shamabadi.abolghasem@yahoo.com تلفن: 66965272 -021

Check Also

نظر فقها در مورد مهریه

آیت‌الله مکارم شیرازی در دیدار با اعضای فراکسیون روحانیون مجلس شورای اسلامی درباره ازدواج و …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *