دکتر صادق زیباکلام: مدیریت دانشگاهی در ایران


یکی از خواسته های عمده دانشگاهیان در دوران انقلاب و در حقیقت شاید بتوان گفت که اصلی ترین خواست دانشگاهیان، استقلال دانشگاه ها بود. بسیاری از اساتید در سال های قبل از انقلاب در اروپا و امریکا درس خوانده بودند و طبیعی بود که مدل و الگویی که برای مدیریت دانشگاه در ایران در ذهن داشتند، همان مدل و الگویی بود که در دانشگاه های کشورهای غربی با آن آشنا شده و در آن فضا درس خوانده بودند. در الگوی مدیریتی مراکز آموزش عالی از جمله دانشگاه ها و موسسات تحقیقاتی در غرب و در جوامع توسعه یافته همچون ژاپن، هند، ترکیه، مالزی و غیره اساسا حکومت ها و دولت هایشان نقشی در اداره دانشگاه ها در این کشورها ندارند. این گونه نیست که با آمدن و رفتن رییس جمهور فرانسه یا نخست وزیران انگلستان یا هند، روسای دانشگاه ها در پاریس یا لندن یا بنگلور تغییر یابند. یا به تبع تغییر دولت ها و پس از تغییر روسای دانشگاه ها، روسای دانشکده ها و سایر مقامات ارشد دانشگاهی تغییر پیدا کنند و طبیعی است که وقتی روسای دانشگاه ها و سایر مقامات علمی با آمدن و رفتن دولت ها تغییر پیدا نمی کنند، به تبع سیاست های آن دانشگاه ها هم با آمدن و رفتن دولت ها تغییری در کارکردشان به وجود نمی آید. یک دانشجوی سال اول دانشگاه هم به ما خواهد گفت که سبک و سیاقی که با آمدن و رفتن دولت ها، سیاست ها و مقامات علمی تغییر پیدا کنند، چگونه برای یک محیط علمی از جمله یک دانشگاه به مثابه سم مهلک است. اما و با وجود سم مهلک بودن این روش برای پیشبرد علم و دانش، متاسفانه این روش در خصوص عزل و نصب مسوولان دانشگاه ها در ایران بعد از انقلاب روش جاری و ساری شده است. به عنوان یک قاعده کلی، وقتی دولت تغییر می کند روسای دانشگاه ها هم تغییر می کنند. خیلی هم مهم نیست که عملکرد رییس قبلی دانشگاه چگونه بوده است؟ البته اصولگرایانی که امروز فریاد وامصیبت ها برای تغییر روسای دانشگاه ها در دولت آقای روحانی به راه انداخته اند در هشت سالی که اصولگرایان مسوولان دانشگاه های درجه چندم کشور را هم ظرف چند هفته تغییر دادند، مهر سکوت بر لب زده بودند. جالب است اصولگرایانی که امروز تیغ از نیام برکشیده و به دولت روحانی حمله ور شده اند که چرا این رییس دانشگاه یا آن رییس دانشگاه را دولت روحانی تغییر داده، در تمام هشت سالی که قدرت را در دست داشته اند به خصوص در دولت دهم و تغییرات عدیده یی که توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی و وزارت علوم دکتر دانشجو اتفاق افتاد حتی یک بار هم اعتراض نکرده، گویی این اتفاقات دارد در کشور دیگری رخ می دهد. اما عزل و نصب روسای دانشگاه ها به اعتبار اینکه اصولگرایان هم این روش را اعمال می کرده اند، به هیچ وجه قابل توجیه و دفاع نیست. تجربه کشورهای توسعه یافته حکایت از این دارد که حساب علم و دانش، حساب تحقیقات و حساب دانشگاه را باید از حساب های سیاسی و خطی و جناحی جدا کرد. تجربه ناموفق مدیریت دانشگاهی در ایران نشان داده که راه و روش جوامع توسعه یافته برای مدیریت دانشگاه به مراتب علمی تر، سنجیده تر و با حساب و کتاب تر بوده است. در دانشگاه های جوامع توسعه یافته سیاست های دانشگاهی از جمله تعیین مسوولان و روسای ارشد دانشگاه ها، تماما توسط مجموعه های اساتید خود آن دانشگاه ها صورت می گیرد. ما هم چه بخواهیم و چه نخواهیم باید به این رویه علمی تن بدهیم و عزل و نصب روسای دانشگاه ها و تعیین سیاست های دانشگاهی را باید از حوزه شورای عالی انقلاب فرهنگی و وزرات علوم خارج کرده و به خود دانشگاه ها بسپاریم.

منبع: اعتماد

 

 روزنامه اعتماد، شماره ۲۹۰۲ به تاریخ ۳۰/۱۱/۹۲، صفحه ۱ (صفحه اول) 

No votes yet.
Please wait...

درباره ی ابوالقاسم شم آبادی

(حقوق عمومی) -مدرس دانشگاه-صاحب امتیاز انتشارات حقوقی عدلیه-ارتباط با ابوالقاسم شم آبادی: shamabadi.abolghasem@yahoo.com تلفن: ۰۲۱۶۶۹۲۱۰۰۲ ۰۲۱۶۶۵۸۱۷۴۸

همچنین ببینید

نقد حقوقی فیلم عدالت برای همه

اگه وجدان نداشته باشی هیچی نداری                         ال پاچینو در نقش یک وکیل شرافتمند …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *