تشکیل شوراهای حل اختلاف

فلسفه وجودی یا اهداف تشکیل شوراهای حل اختلاف در دو امر است؛ نخست، «افزایش مشارکت مردمی»، و دیگری «سیاست خصوصی سازی قضاوت» است.
 ماده ۱۸۹ قانون برنامه سوم توسعه قتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران که نهادی به نام شورای حل اختلاف را پیش بینی کرده، به اهداف تشکیل آن نیز اشاره نموده است. این قانون دو هدف را برای تشکیل این شوراها بیان کرده است:
الف:کاهش مراجعات مردم به محاکم قضایی
ب:توسعه مشارکتهای مردمی

مهمترین دلیل تشکیل شورای حل اختلاف، کم کردن مراجعات مردم به محاکم قضایی است. یکی از مشکلات مهم دستگاه قضایی در ایران، بالا بودن میزان مراجعات مردم به محاکم قضایی و حجم زیاد پرونده های در گردش است. نگاهی سطحی به آمارها درستی این مطلب را ثابت می کند.

بر اساس آمارهای منتشر شده، در سال ۱۳۸۱، شش میلیون پرونده به دادگستری کشور وارد شده است. روشن است که دستگاه قضایی کشور توانایی رسیدگی و حل و فصل این همه پرونده ها را ندارد. دستگاه قضایی از حیث نیروی انسانی، فضای اداری و سایر امکانات، مشکلات اساسی دارد. خلاصه امکانات موجود با میزان مراجعات به هیچ وجه متناسب نمی باشد. مسئولان عالی دستگاه قضایی در پی یافتن راه حلی برای مشکلات ذکر شده، به فکر کم کردن میزان مراجعات مردم به محاکم قضایی از طریق تاسیس شوراهای حل اختلاف افتاده اند.

 یکی دیگر از اهداف تاسیس شوراهای حل اختلاف، «توسعه مشارکت های مردمی» است. در قسمتی دیگر از ماده ۱۸۹ قانون برنامه سوم توسعه …، با تاکید بر همین مطلب آمده است: «… در راستای توسعه مشارکت‌های مردمی، رفع اختلافات محلی … به شوراهای حل اختلاف واگذار می‌گردد…»

دولت ها با آگاهی از نقش نهادهای مدنی در مسایل اجتماعی، سعی در کم کردن فعالیت های خویش و انتقال بخش هایی از وظایف خود به این نهادها دارند. امروزه ما شاهد شکل گیری نهادها و موسسات خصوصی آموزشی، اقتصادی، فرهنگی، قضایی و شبه قضایی هستیم.

فعالیت شوراهای حل اختلاف، علاوه بر کم نمودن مراجعات مردم به دستگاه قضایی، آثار فراوانی دارند که به بعضی از آن ها اشاره می شود:

۱٫ تاسیس شورای حل اختلاف و واگذاری بخشی از امور به نهادهای خارج از دستگاه قضایی، به معنای مشارکت دادن نهادهای غیر حکومتی و مردمی در اداره امور است که در نهایت به تقویت فرهنگ تفاهم و تعاون منتهی خواهد شد.

۲٫ فعالیت شوراهای حل اختلاف در جهت حل و فصل مسالمت آمیز اختلافات، موجب تقویت اعتماد مردم به دستگاه قضایی خواهد شد.

۳٫ فرایند دادرسی در محاکم قضایی طولانی است؛ فعالیت شوراهای حل اختلاف این مزیت را دارد که در زمان کوتاه تری به دعاوی رسیدگی می کند. روشن است که کوتاه شدن زمان دادرسی، نقش فراوانی در احقاق حقوق مردم دارد.

۴٫ رسیدگی های قضایی برای مردم هزینه دارد؛ رسیدگی در شورای حل اختلاف رایگان است؛ این مساله به مردم امکان می دهد که بدون صرف هزینه دعاوی خود را پیگیری نمایند.

۵٫ وظیفه اصلی شوراهای حل اختلاف، ایجاد صلح و سازش میان اصحاب دعوی است. این مساله موجب تقویت فرهنگ مصالحه در میان مردم می شود.

۶٫ تشکیل شوراهای حل اختلاف و فعالیت آن ها، نقش فراوانی در کم کردن مراجعات مردم به دستگاه قضایی داشته و دارد. این مساله به محاکم قضایی کمک می کند که با فراغت بیشتری به پرونده های مهم و پیچیده رسیدگی نمایند. همچنین دستگاه قضایی فرصت بیشتری خواهد داشت تا به سایر وظایف قانونی خود (نظیر پیشگیری از وقوع جرم) بپردازد.

http://hoogog.blogfa.com

No votes yet.
Please wait...

About ابوالقاسم شم آبادی

(حقوق عمومی) -مدرس دانشگاه-صاحب امتیاز انتشارات حقوقی عدلیه-ارتباط با ابوالقاسم شم آبادی: shamabadi.abolghasem@yahoo.com تلفن: 66965272 -021

Check Also

بسته دکتری حقوق عمومی برای آزمون نیمه متمرکز ۹۶ ??? منابع دکتری حقوق عمومی مطابق آزمون …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *