بررسی آثار ژئوپلیتیک مسیرهای انتقال انرژی خزر بر ایران

شماره بازیابی:۵۱-۴۸۰۴
‏شماره کتابشناسی ملی:۱۲۵۵۹۷۴
‏پدیدآور:امراللهی، صدیقه
‏عنوان و نام پدیدآور:بررسی آثار ژئوپلیتیک مسیرهای انتقال انرژی خزر بر ایران (بعد امنیتی)[پ‍ای‍ان‌ن‍ام‍ه‌]/پژوهشگر صدیقه امراللهی ؛ استاد راهنما محمدرضا مجیدی ؛ استاد مشاور سعید تائب
‏مقطع و رشته تحصیلی:‏‫(کارشناسی ارشد) : مطالعات منطقه‌ای ‬
‏مشخصات نشر:تهران، ۱۳۸۱
‏مشخصات ظاهری:ث، [۲۰۶] ورق:نقشه
‏یادداشت:چکیده
‏یادداشت:کتابنامه : ص. ۱۹۱- ۱۹۷
‏شناسه افزوده:مجیدی، محمدرضا، ، استاد راهنما
‏شناسه افزوده:تائب، سعید، ، استاد مشاور
‏توصیفگر:ج‍غ‍راف‍ی‍ای‌ س‍ی‍اس‍ی‌
انتقال انرژی
س‍ی‍اس‍ت‌ خ‍ارج‍ی‌[۱]
ام‍ن‍ی‍ت‌ م‍ل‍ی‌[۱]
‏توصیفگر:ایران
دریای خزر
‏شناسه افزوده:دانشگاه آزاد اسلامی (تهران مرکزی). مرکز تحصیلات تکمیلی دانشکده علوم سیاسی
‏چکیده:یکی از عوامل کمابیش مؤثر در شکل گیری خط مشی سیاست خارجی کشورها ویژگیهای ژئوپلتیک آن کشورهاست. به عبارت دیگر سیاست خارجی تا اندازه ای متاثر از محدودیتهای ژئوپلتیک است. امروزه منافع ملی کشورهای مهمترین معیار برای تصمیم گیری سیاسی است و این منافع در ارتباط با ظرفیت اقدام دولتها تعریف می گردد که یکی از آن عوامل در تعیین توان ملی ژئوپلتیک است. دولتها به عنوان بازیگران اصلی در سیاست بین الملل ایفای نقش می کنند و اصول بر رفتارهای سیاسی بین المللی و منطقه ای آنها حاکم می باشد که تلاش همگی تنها بر اساس کسب و افزایش منافع ملی است . سیاست خارجی یک کشور جز تصویری از تدابیر اصولی برای حفظ و ارتقا منافع در برابر تهدید و تهاجم به شمار نمی آید. با توجه به تحول در تعاریف سیاسی در قرن بیست و یکم و گسترش آن ما شاهد بزرگ شدن قلمرو ژئوپلتیک در عرصه های مختلف امنیتی ، سیاسی ، اقتصادی ، فرهنگی و اجتماعی هستیم. به طوریکه ژئوپلتیک عصر حاضر مقوله های حقوق بشر، جنگ آینده تروریسم… را نیز در بر می گیرد. تحولات ۱۱ سپتامبر و ابعاد امنیتی آن تعریف ویژه ای از مسئله ژئوپلتیک در دنیا ایجاد کرد و لزوم این تغییر در عرصه جغرافیایی در قالب مسائل ژئوپلتیک در حال شکل گیری است. قرن بیست و یکم را قرن گفتمان ژئوپلتیک نامیدند. چرا که اهم مسائل کلان در حیطه این تعاریف برای قدرتها قابل حل است. جایگاه ژئوپلتیک ایران و موقعیت گذرگاهی ایران با توجه به اینکه بخشهای شمالی ایران جزو سرزمین قلب محسوب شده و فلات ایران حاشیه آن است و نقش حائل در نظام دو قطبی مورد استفاده قدرتها قرار گرفت. از شاخصهای مهم توجه به ژئوپلتیک ایران است. وجود منابع نفت و گاز مسئله ترانزیت کالا از شمال به جنوب و شرق به غرب … موقعیت جغرافیایی ایران را قابل طرح کرده است. متلاشی شدن شوروی و تحول در نظام بین الملل وضعیت جدید ژئوپلتیکی برای ایران فراهم نمود سقوط شوروی دوران جدیدی را در روابط بین الملل گشود و متلاشی شدن شوروی و تحول بنیادی در تمامی فرضیه ها ایجاد کرد. تحول در نظام توزیع قدرت افزایش تعداد بازیگران و پررنگ شدن مسئله قومیت که ماهیتا متفاوت با دوران پیش بود بوجود آورد. یکی از امتیازاتی که بعد از فروپاشی شوروی دارای اهمیت گردید موقعیت ترانزیتی ایران بوده کشف ذخایر نفتی منطقه خزر و مسیر انتقال انرژی به سایر کشورها تسلط بر عرضه این منابع در دستور کار قدرتهای منطقه ای و فرامنطقه ای قرار گرفت. موقعیت جغرافیایی کشورها و محدودیت ترانزیتی اهمیت ایران را در منطقه نمایان ساخت. مسئله دیگر ترانزیت و بهره گیری از مسیر ایران که دارای مزایای اقتصادی و امنیتی بود مطرح شد هر چند این نیاز می تواند برای ایران در سطح بین المللی یک مزیت استرتژیک محسوب گردد به میزان پاسخ گویی به این روند از سوی ایران دارد. ضعف کارکردی ایران در مقوله های انتقال انرژی را به خاطر چند نکته می دانند: – دخالت کشورهای منطقه و فرامنطقه ای و رقابت کشورها – ضعف دیپلماسی ایران در بازاریابی – ضعف اقتصادی ایران – ابهامات قانونی در کشورهای تازه استقلال یافته – ضعف سیستم حمل ونقل – نبود ثبات سیاسی و امنیتی در منطقه در این نوشتار بحث ما هر چند بر روی دخالت قدرتها برای کسب این امتیاز عنوان گردیده اما متغیرهای اصلی که گسترش ناتو به شرق و فشارهای آمریکا بر شرکتهای نفتی می باشد از درجه بالایی برخوردار است. در قالب امنیت حضور این قدرتها برای کسب منافع بیشتر بحث مفصلی است که در این نوشتار به ابعاد امنیتی اثرگذار بر انتقال انرژی و انتخاب مسیر ایران توجه شده است. اهمیت انزوای اقتصادی و سیاسی ایران برای آمریکا یک اصل مسلم در کلیه رفتارهای این کشور در منطقه می باشد که در اصل مزیت و بالا بودن ضریب امنیت ایران را نادیده گرفته و دیگر مسیر ها را با تحمل فشارهای امنیتی و اقتصادی در دستور کار قرار می دهند.
No votes yet.
Please wait...

درباره ی ابوالقاسم شم آبادی

(حقوق عمومی) -مدرس دانشگاه-صاحب امتیاز انتشارات حقوقی عدلیه-ارتباط با ابوالقاسم شم آبادی: shamabadi.abolghasem@yahoo.com تلفن: ۰۲۱۶۶۹۲۱۰۰۲ ۰۲۱۶۶۵۸۱۷۴۸

همچنین ببینید

کتاب مجموعه سوالات شبیه سازی شده جهاد ولایت(آزمون دکتری)

با سلام این کتاب حاوی مجموعه سوالات شبیه سازی شده جهاد و ولایت برای آزمون …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *