بررسی استقلال کانون وکلا در کشورهای مختلف

بهشید ارفع‌نیا، استاد حقوق بین‌الملل و عضو هیات مدیره کانون وکلا

کانون وکلای دادگستری نهادی مدنی، خصوصی و حرفه‌ای است که سالیان دراز است عضو کانون وکلای بین‌المللی (International Bar Association) که مرکز آن در لندن است می‌باشد. با تصویب ماده ۱۸۷ در برنامه پنج، ساله دولت در سال ۷۹ موضوع استقلال کانون وکلا از قوه قضاییه (که از پنجاه و نه سال قبل لایحه قانونی مربوط به آن در ۵/۱۲/۱۳۳۱ توسط دکتر محمد مصدق تصویب شده و مجدداً نیز در۷/۱۲/۱۳۳۳ در کمیسیون مشترک مجلسین سابق تأیید و تصویب شده بود) مورد بحث قرار گرفت و اکنون با گذشت هفت سال از پایان برنامه پنج ساله کذایی و عدم تصویب مجدد ماده ۱۸۷ هنوز این بحث باشدت در بین وکلا و حقوق‌دانان کشور مطرح است که چگونه نهادی که موازی با کانون وکلای ۱۰۰ ساله، از سوی قوه قضاییه به وجود آمده هنوز به حیات خود، به‌رغم غیرقانونی بودن و خلاف مصوبات بودن ادامه می‌دهد و استقلال کانون وکلای دادگستری را زیر سوال می‌برد، کانونی که منظور از استقلال آن نه مقابله با قوه قضاییه که تکمیل قوه قضاییه است. زیرا نیازی به توضیح نیست که کانون وکلای مستقل موجب شأن و منزلت نظام در جامعه و نیز در مجامع بین‌المللی است. از این جهت بر آن شدیم که موضوع مستقل بودن کانون وکلا از قوه قضاییه در بعضی کشورها را که در سال ۱۳۸۵، از سوی کانون وکلای دادگستری مرکز مورد مطالعه و بررسی قرار گرفت در این مقال بیاوریم تا بر همگان مشخص شود که اگر قانون استقلال کانون وکلا در سال‌های دور تصویب شد و اکنون نیز وکلای دادگستری با جدیت تمام به دفاع از این استقلال می‌پردازند بی‌دلیل و بی‌پایه و اساس نیست و این امر از بدیهیات است:

لازم به ذکر است که در این مطالعه عمدتاً سه سوال مورد نظر بوده است:

۱- مستقل بودن کانون وکلا از قوه قضاییه، ۲- مرجع صدور و تمدید پروانه وکالت ، ۳- مرجع انتظامی رسیدگی به تخلفات وکلا.

لذا این مطلب را در جهار بخش به شرح زیر بررسی می‌کنیم: بخش اول شامل کشورهای آسیایی، بخش دوم کشورهای اروپایی، بخش سوم کشورهای آمریکا و کانادا و بخش چهارم شامل سایر کشورها خواهد بود.

بخش اول کشورهای آسیایی – در این بخش کشورهای ژاپن، چین، هند، سنگاپور، اندونزی، فیلیپین، مالزی و کویت مورد مطالعه قرار می‌گیرند.

۱- ژاپن – در کشور ژاپن بر اساس قانون سال ۱۹۴۹ کانون وکلا کاملاً از قوه قضاییه مستقل است، صدور و تمدید پروانه وکالت با کانون وکلا است و مرجع انتظامی رسیدگی به تخلفات وکلا نیز کانون وکلای ژاپن است.

۲- چین – در این کشور کانون وکلا کاملاً از قوه قضاییه مستقل است و مرجع انتظامی رسیدگی به تخلفات وکلا کانون وکلای چین است که کمیسیون ارتقاء و تنبیه آن به این امر می‌پردازد.

۳- هند – در این کشور پهناور کانون وکلا کاملاً نه قوه قضاییه مستقل است، مرجع صدور و تمدید پروانه وکالت شورای وکلا است و تخلفات وکلا ابتدا در شورای وکلا رسیدگی می‌شود و مرجع تجدیدنظر‌خواهی از آرای صادره توسط شورای وکلا، دیوان عالی کشور هند است.

۴- اندونزی – در کشور اندونزی کانون وکلا از قوه قضاییه کاملاً مستقل است، مرجع صدور تمدید پروانه وکالت کانون وکلا و مرجع انتظامی نیز کانون وکلای اندونزی است.

۵- فیلیپین – در این کشور نیز کانون وکلا کاملاً مستقل از قوه قضاییه است، کانون وکلا به صدور و تمدید پروانه وکالت اقدام می‌کند و مرجع انتظامی رسیدگی به تخلفات وکلا نیز کانون وکلای فیلیپین است.

۶- سنگاپور – در کشور سنگاپور انجمن حقوقی سنگاپور یک سازمان مستقل است ولی نیمی از اعضای هیأت مدیره توسط وزارت قانون انتخاب می‌شوند، مرجع صدور و تمدید پروانه وکالت انجمن حقوقی سنگاپور و مرجع انتظامی رسیدگی به تخلفات نیز انجمن حقوقی سنگاپور است.

۷- مالزی – در این کشور کانون وکلا کاملاً از قوه قضاییه مستقل است. هیأت تشخیص صلاحیت برای صدور و تمدید پروانه وکالت از ۵ نفر به شرح زیر تشکیل می‌شود : رئیس کانون وکلا، دو نفر قاضی معرفی شده توسط رئیس قوه قضاییه، رئیس شورای وکلا، نماینده دانشکده حقوق معرفی شده توسط وزیر علوم. هیأت انتظامی رسیدگی به تخلفات وکلا مستقر در کانون وکلا از افراد زیر تشکیل می‌شود: رئیس کانون وکلا، یک قاضی بازنشسته دیوان عالی کشور به انتخاب رئیس قوه قضاییه و ۱۵ نفر از حقوق‌دانان که برای دو سال انتخاب می‌شوند.

۸- کویت – در کویت کانون وکلا کاملاً از قوه قضاییه مستقل است، مرجع صدور و تمدید پروانه وکالت کانون وکلا است و مرجع انتظامی رسیدگی به تخلفات وکلا نیز کانون وکلای کویت است.

بخش دوم – کشورهای اروپایی – در این بخش کشورهای فرانسه، اسپانیا، انگلستان، آلمان و هلند را بررسی می‌کنیم:

۱- فرانسه – در کشور فرانسه کانون وکلا کاملاً از قوه قضاییه مستقل است: مرجع صدور و تمدید پروانه وکالت کانون وکلا و مرجع انتظامی رسیدگی به تخلفات وکلا نیز در مرحله بدوی کانون وکلا است و مرحله تجدیدنظر خواهی از آرای صادره، در دیوان عالی کشور صورت می‌گیرد.

۲- اسپانیا – در این کشور نیز کانون وکلا کاملاً از قوه قضاییه جداست و این کانون به صدور و تمدید پروانه وکالت می‌پردازد و مرجع انتظامی رسیدگی به تخلفات وکلا نیز است.

۳- انگلستان – در انگلستان نیز کانون وکلا کاملاً از قوه قضاییه مستقل است. به این ترتیب که سالی سیترها (Solicitors) 1 مربوط به انجمن حقوقی هستند و بریسترها (Barristers) 2مربوط به شورای وکلا هستند. شورای وکلا و انجمن حقوقی بر حسب اینکه موضوع مربوط به کدام دسته باشد هم مرجع صدور و تمدید پروانه وکالت و هم مرجع انتظامی رسیدگی به تخلفات هستند.

۱- آلمان – در این کشور نیز کانون وکلا کاملاً از قوه قضاییه مستقل است و کانون وکلای محلی هم مرجع صدور و تمدید پروانه وکالت و هم مرجع انتظامی رسیدگی به تخلفات وکلا است.

۲- هلند – در هلند نیز کانون وکلا کاملاً از قوه قضاییه مستقل است و مرجع صدور و تمدید پروانه وکالت، کانون وکلای هلند است البته با اطلاع دادگاه محلی زیرا دادگاه محلی امور اداری کانون وکلا را انجام می‌دهد.مرجع انتظامی رسیدگی به تخلفات وکلا نیز کانون وکلای هلند است.

بخش سوم – کشورهای آمریکا و کانادا – با توجه به این که در آمریکا هر ایالتی کانون وکلای مستقل دارد و کل کانون‌ها تحت نظارت قوه قضاییه هستند ۶ ایالت واشنگتن جورجیا، آیوا، مریلند، کالیفرنیا و کلرادو هر یک جداگانه و سپس کانادا مورد بحث قرار می‌گیرند.

۱- ایالت واشنگتن – در این ایالت کانون وکلا از قوه قضاییه کاملاً مستقل است. مرجع صدور و تمدید پروانه وکالت کانون وکلا است و مرجع انتظامی رسیدگی به تخلفات وکلا در مرحله بدوی کانون وکلا است و تجدیدنظر آرای صادره در دادگاه صورت می‌پذیرد.

۲- ایالت جورجیا – در این ایالت نیز کانون وکلا کاملاً جدا از قوه قضاییه و مستقل است. مرجع صدور و تمدید پروانه وکالت کانون وکلا و مرجع انتظامی رسیدگی به تخلفات وکلا دیوان‌عالی کشور مستقر در ایالت جورجیا است.

۳- ایالت آیوا – در این ایالت نیز کانون وکلا کاملاً از قوه قضاییه مستقل است. و کمیسیونی از دیوان عالی کشور مستقر در ایالت ایوا، پروانه وکالت را صادر و تمدید می‌کند. رسیدگی به تخلفات وکلا نیز در همین کمیسیون صورت می‌گیرد.

۴- ایالت مریلند – در ایالت مریلند نیز کانون وکلا مستقل از قوه قضاییه است. کانون وکلا پروانه را صادر و تمدید می‌کند و هم چنین کانون وکلا مرجع انتظامی رسیدگی به تخلفات وکلا است.

۵- ایالت کالیفرنیا – در این ایالت نیز کانون وکلا از قوه قضاییه مستقل است.کانون وکلا پروانه را صادر و تمدید می‌کند و مرجع انتظامی رسیدگی به تخلفات وکلا کانون وکلا است. تجدید نظرخواهی از آرای صادره در دیوان عالی کشور مستقر در ایالت کالیفرنیا صورت می‌گیرد.

۶- ایالت کلرادو – در ایالت کلرادو نیز کانون وکلا مستقل از قوه قضاییه است. دیوان عالی کشور از طریق یک نمایندگی خاص پروانه وکالت صادر و تمدید می‌کند و همچنین تخلفات وکلا در دیوان عالی کشور از طریق یک کمیسیون خاص رسیدگی می‌شود.

۷- کانادا- در کشور کانادا کانون وکلا کاملاً از قوه قضاییه مستقل است و انجمن حقوقی کانادای شمالی به صدور و تمدید پروانه وکالت می‌پردازد و همین انجمن به تخلفات وکلا نیز رسیدگی می‌کند.

بخش چهارم – سایر کشورها – در این بخش کشورهای مصر، آرژانتین، شیلی و مونته‌نگرو مورد بررسی قرار می‌گیرند.

۱- مصر – در این کشور نیز کانون وکلا از قوه قضاییه کاملاً مستقل است و این کانون به صدور و تمدید پروانه وکالت و همچنین رسیدگی به تخلفات وکلا می‌پردازد.

۲- آرژانتین – در این کشور نیز کانون وکلا کاملاً از قوه قضاییه مستقل است.کانون وکلا مرجع صدور و تمدید پروانه و همچنین رسیدگی به تخلفات انتظامی وکلا است.

۳- مونته نگرو – در کشور مونته نگرو نیز کانون وکلا کاملاً از قوه قضاییه مستقل است. کانون وکلا مرجع صدور و تمدید پروانه‌ها است و این پروانه فقط برای یک بار صادر می‌شود و تمدید نمی‌شود، ضمناً رسیدگی به تخلفات انتظامی وکلا نیز در کانون وکلا رسیدگی می‌شود.

۴- شیلی – در کشور شیلی نیز کانون وکلا کاملاً از قوه قضاییه مستقل است. دیوان عالی کشور مرجع صدور و تمدید پروانه وکالت و نیز رسیدگی به تخلفات وکلاست زیرا مقررات کانون وکلا الزام‌آور و آمره نیست.

– نتیجه: با بررسی قوانین ۱۸ کشور فوق در خصوص استقلال کانون وکلا به این نتیجه می‌رسیم که غیر از یکی دو کشور، در همگی کشورها کانون وکلا به طور کامل از قوه قضاییه جداست. زیرا استقلال کانون وکلا در هر کشور ضامن اجرای عدالت و اعتماد بیشتر مردم به آن جامعه و به قوه قضاییه آن کشور است

No votes yet.
Please wait...

درباره ی ابوالقاسم شم آبادی

(حقوق عمومی) -مدرس دانشگاه-صاحب امتیاز انتشارات حقوقی عدلیه-ارتباط با ابوالقاسم شم آبادی: shamabadi.abolghasem@yahoo.com تلفن: ۰۲۱۶۶۹۲۱۰۰۲ ۰۲۱۶۶۵۸۱۷۴۸

همچنین ببینید

داشتن کتاب در مصاحبه دکتری چند نمره یا امتیاز دارد؟

در نوشته ذیل اطلاعاتی در مورد داشتن کتاب برای مصاحبه دکتری داده شده و اضافه بر آن سوالاتی که ممکن است در روز مصاحبه ازکتاب شما بپرسند؛ توضیح داده شده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *