سرخط خبرها

برات

در این نوشته شما با مفهوم برات ، شرایط صدور برات ، برات سازشی و ضمانت برات آشنا می شوید . در آینده ای نزدیک بخش دوم این مطلب در سایت درج می گردد .

تذکر : استفاده از مطالب فقط با ذکر منبع www.lawgostar.com مجاز است و در غیر اینصورت شرعا و قانونا حرام می باشد .

برات

قانون تجارت ایران تعریفی از برات ارائه نکرده است امّا در باب چهارم قانون تجارت و مواد ۲۲۳ و بعد آن مقررات مربوط به برات و نیز فته طلب (سفته) و چک را بیان کرده است. اگر چه قانون تجارت اسناد مزبور یعنی برات، سفته و چک را با عنوان کلی «اسناد تجاری» معرفی نکرده است با این وجود، در کتاب‌های حقوقی اسناد یاد شده تحت عنوان اسناد تجاری معرفی و مورد بحث قرار می‌گیرند.

اسناد تجاری حتی اگر میان اشخاص غیر تاجر ردّ و بدل شوند نیز تابع قانون تجارت هستند و عنوان کلی اسناد تجاری به برات و سفته و چک محدود نمی‌شود و دنیای تجارت پر است از اسنادی که دارای چنین عنوان و ویژگی‌های مشابه هستند مانند قبض انبار، سند در وجه حامل، اوراق بهادار، اوراق قرضه، اوراق سهام، بارنامه و اسناد اعتباری.

با وجود این در حقوق ایران منظور از اسناد تجاری، معمولاً اسنادی است که از بسیاری جهات به برات شبیه هستند و خصایص عمده آن را دارند از این جهت به چنین اسنادی، «اسناد براتی» نیز گفته می‌شود که این اسناد عبارت است از: برات، سفته و چک.

تعریف برات

«برات نوشته‌ای است که به موجب آن شخصی به شخص دیگر امر می‌کند مبلغی در وجه یا به حواله کرد شخصی ثالثی در موعد معینی پرداخت کند. کسی که برات را صادر می‌کند براتکش یا محیل و کسی که مبلغ برات را باید بپردازد برانگیز یا محال علیه و کسی که مبلغ برات را دریافت می‌کند دارنده برات یا گیرنده برات و یا محال له می‌نامند».

برات ماهیت خاص خود را دارد و از دیدگاه حقوق تجارت برات، عقد یا قرارداد تجاری به معنای خاص نیست بلکه صرفاً سندی می باشد مجرد که متضمن یک تعهد تجاری با ویژگی‌های خاص خود، که وسیله پرداخت بوده و در مبادلات بازرگانی نقش پول را ایفا می‌کند.

شرایط صدور برات

برای اینکه برات دارای اعتبار باشد، باید شرایط شکلی و ماهوی قانونی را دارا باشد و در صورت عدم رعایت تشریفات قانونی مزیت و اعتبار خود را از دست خواهد داد. شرایط یاد شده به دو دسته شرایط شکلی و شرایط ماهوی تقسیم می‌گردد.

الف) شرایط ماهوی برات:

از آنجا که صدور برات یک عمل حقوقی است بنابراین همانند اعمال حقوقی دیگر در صورتی معتبر خواهد بود که شرایط ماهوی مورد نیاز در اعمال حقوقی از جمله مادۀ ۱۹۰ قانون مدنی نسبت به وجود اهلیت، رضایت و مشروعیت علت (جهت) تعهد در صورت تصریح به آن را دارا باشد.

ب) شرایط شکلی برات: مادۀ ۲۲۳ قانون تجارت شرایط شکلی و تشریفات صوری صدور برات را بیان نموده و ماده ۲۲۶ ضمانت عدم رعایت شرایط را مقرر نموده است که در ذیل به طور مختصر بررسی می‌شود:

۱- مهر یا امضاء؛

۲- قید کلمه «برات» روی ورقه؛

برای این بند در ماده ۲۲۶ قانون تجارت ضمانت اجرا بیان نشده است.

۳- تاریخ تحریر؛

۴- تعیین براتگیر؛

۵- تعیین مبلغ برات: طبق مادۀ ۲۲۵ مبلغ برات باید با تمام حروف نوشته شود؛

۶-سررسید برات؛

۷- مکان تأدیه؛

۸- نام شخصی که برات در وجه یا به حواله کرد او پرداخت می‌شود.

۹- تصریح به شماره نسخه برات.

قانون تجارت در ماده ۲۲۶ خود ضمانت اجرای بندهای ۳ الی ۹ ذکر شده در بالا را چنین مقرر کرده که در صورت عدم رعایت آن‌ها، ورقه یاد شده (براتی که ناقص صادر شده و یکی از این شرایط را ندارد) مشمول مقررات راجعه به بروات تجارتی نخواهد بود. بنابراین در این صورت تنهایک سند عادی محسوب خواهد شد و مزایای برات را نخواهد داشت. طبق ماده ۲۲۷ صدور برات به وکالت از دیگری هم مجاز است.

برات سازشی

برات سازشی عبارتست از براتی که متکی به عمل تجارتی نیست و براتگیر بدون آن که بدهی بع براتکش داشته باشد رضایت می دهد بر روی او براتی کشیده شود تا به وسیله آن براتکش بتواند اعتباری تحصیل کند و براتکش متعهد می شود در سررسید آن وجه برات را پرداخته و آن را از جریان خارج کند .

ضمانت در برات

ضمانت در برات عبارت است از تضمینی که شخص می دهد که وجه برات در سررسید پرداخت می شود . ضمانت مزبور تضامنی است و ضامن معمولا تصریح می کند که از چه شخصی ضمانت می کند و چنان چه شخص مزبور تصریح نگردد مانند این است که ضامن با براتکش مسولیت تضامنی دارد .

ضمانت در مواقعی مفید است که اعتبار براتکش محرز نیست یا قبولی و اعتبار براتگیر نیز مورد تردید است و در صورتی که ضمانت به وسیله بانک یا شخص معتبری به عمل آید ، معامله برات فوق العاده تسهیل می گردد

ww.lawgostar.com

No votes yet.
Please wait...

درباره ی ابوالقاسم شم آبادی

(حقوق عمومی) -مدرس دانشگاه-صاحب امتیاز انتشارات حقوقی عدلیه-ارتباط با ابوالقاسم شم آبادی: shamabadi.abolghasem@yahoo.com تلفن: 66965272 -021

همچنین ببینید

ماهیت ابرا در حقوق ایران و انگلیس

محمد پریشانی فروشانی دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق خصوصی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رباط کریم   …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *